Atriyal fibrilasyon nedenleri nelerdir?

Atrial fibrilasyon (AF) birçok hastalıkla bağlantılı olabilir:

Yüksek kan basıncı (hipertansiyon),

Koroner arter hastalığı,

Kalp kapak hastalıkları (özellikle mitral darlığı)

Tiroid bezi hastalıkları,

Kalp cerrahisi,

Kronik akciğer hastalıklar (amfizem, astım vb),

Kalp yetmezliği,

Kardiyomiyopati (kalp yetmezliğine yol açan kalp kası hastalığı),

Konjenital (doğumsal) kalp hastalıkları,

Pulmoner embolizm (akciğer damarları içinde pıhtı gitmesi),

Perikardit (kalp dış zarının iltihabı)

AF’li hastaların en az %10’unda altta yatan bir kalp hastalığı saptanamaz. Bu hastalarda AF, alkol yahut çok kafein kullanımı, gerilim, kimi ilaçlar, metabolik bozukluklar yahut ağır enfeksiyonlar ile bağlı olabilir. Kimi hastalarda ise hiçbir neden bulunamaz (lone atrial fibrillation).

​Atriyal fibrilasyonda şikayetler nelerdir?

Çarpıntı (sıklıkla olur),

Enerji kaybı ve yorgunluk,

Sersemlik hissi, bayılacak üzere olma yahut baş dönmesi,

Göğüste rahatsızlık hissi (ağrı, basınç yahut huzursuzluk),

Nefes darlığı (günlük aktivitelerle hissedilen nefes darlığı)

Atriyal fibrilasyon nasıl teşhis edilir?

Aşağıdaki tetkiklerle AF tanısı konabilir:

EKG

Ritim Holter monitörizasyonu

Event recorder ve Transtelefonik monitör’dür.

Bu tetkiklerle hekiminiz sistemsiz ritim olup olmadığını, var ise ne cinste olduklarını, ne kadar vakittir sürdüğünü ve mümkün nedenleri öğrenebilir.

Atrial fibrilasyon (AF) için birçok tedavi seçeneği mevcut olup, bunlar;

İlaç tedavisi,

Kardiyoversiyon,

Ablasyon tedavisi,

Pacemaker (pil) tedavisi,

Cerrahi içerir.

Tedavi seçimi altta bulunan hastalığa ve hastanın şikayetlerine nazaran belirlenir. AF tedavisinin emeli:

Normal kalp ritminin tekrar kazanılması,

Kalp suratı denetimi,

İnmenin önlenmesidir.

İlaç tedavisi

İlaç tedavisi tedavi hedefine nazaran planlanır. Şayet maksat olağan ritmin sağlanması ise antiaritmik ilaçlar kullanılır. Şayet bu maksat sağlanamıyorsa tabipler kalp suratını yavaşlatmaya çalışırlar. Her iki durumda da hastalarda kalp içinde pıhtı oluşumunu engellemek için antikoagülan adı verilen ilaçlar verilir.

Antiaritmik ilaçlar AF’yi olağan ritme çevirmek için yahut hastayı olağan ritimde tutmak için verilir. Bunlar; Quinidex (kinidin), Pronestyl (prokainamid), Norpace (disopramid), Beloc, Lopressor, Tambocor (flekainid), Rythmonorm (propafenon), Darob (sotalol), Cordarone (amiodaron) üzere ilaçlardır. Lakin bu ilaçlar ile tedaviye karar verildiğinde ritminizin takip edilmesi için hastanede yatılması gerekebilir. Bu ilaçlarla AF’i olağan ritme çevirme bahtı yaklaşık %30-60 civarında olup AF mühleti uzadıkça muvaffakiyet bahtı azalır.

Kalp suratı denetimi: digoksin, beta blokerler veya kalsiyum kanal blokerleri ile yapılabilir.

Antikoagülanlar (Kan sulandırıcılar): coumadin, AF’li hastalarda inme riskini %60-80 azaltabilir. Coumadin kullanıldığı vakit tesirinin kâfi olup olmadığını denetim etmek için tertipli aralıklarla PTZ-INR denetimi yapılmalıdır. Birtakım hastalara aspirin de verilebilir. Aspirin de halk ortasında kan sulandırıcı olarak bilinmesine karşın coumadin’in yerini tutmaz. İkisi farklı sistemlerle iş görür.

İlaçların tesirli olmadığı durumlarda öbür süreçlere muhtaçlık duyulur.

Kardiyoversiyon

Birçok hastada ilaç tedavisi AF’yi olağan sinüs ritmine çeviremez. Bu hastalar için kalbe kısa vadeli yüksek güçlü elektrik şoku olan elektriksel kardiyoversiyon uygulanabilir. Bunun için evvel, hastanın ritmi ve tansiyonu monitörize edilip kısa tesirli bir yatıştırıcı verilir. Sonrasında olağandışı ritmi durdurup olağan kalp ritminin geri dönmesini sağlamak için göğüs üzerinden elektrodlar vasıtası ile elektrik şoku uygulanır. Süreç öncesi kan sulandırıcı verilebilir. Ayrıyeten olağan ritim elde edildikten sonra tekrar bozulmaması için ek olarak kimi antiaritmik ilaçlar da verilebilir. Kimi hastalarda süreç öncesi kalp içinde pıhtı olmadığından emin olmak için yemek borusundan ucunda bir ultrason aygıtı olan ince bir tüp geçirilerek kalbin boşluklarının araştırıldığı transözefajial ekokardiyografi (TEE)yapılması gerekebilir. Bu yapılan süreç dışarıdan (eksternal) kardiyoversiyondur. Kalp ameliyatları sırasında kalbin içine yerleştirilen elektrodlar yardımıyla yapılan internal kardiyoversiyon da uygulanabilir.

Ablasyon

Ablasyon tedavisi, ilaç tedavisini tahammül edemeyen yahut ilaçların olağan ritmi idamede başarısız olduğu hastalarda uygulanır. İki çeşidi mevcuttur: Her 2’side elektrofizyolog olarak isimlendirilen kalp ritim bozuklukları üzerinde uzmanlaşmış kardiyologlar tarafından uygulanır.

1. AV düğüm ablasyonu: Bu süreç atrial fibrilasyonun oluşturduğu yüksek suratı önlemek için yapılır. Çoğunlukla kasık toplardamarından (ven) girilerek kalbin içine gönderilen yumuşak kateterler aracılığıyla uygulanır. Kateterin ucu AV düğüm üzerine getirilerek güç verilir ve atriumlardan ventriküllere ikaz geçişi ortadan kaldırılır (AV tam blok oluşturulur). Lakin süreç sonucu kalp ritmi çok düşük süratle (veya hiç) devam edeceği için kalıcı kalp pili takılması gerekir ve bu halde hastanın günlük ömrünü rahat bir halde sürdürmesi sağlanır. AV düğüm ablasyonu AF’nin yüksek suratından kaynaklanan birçok şikayetini ortadan kaldırsa da AF devam ettiği için inme riski devam eder, bu nedenle kan sulandırıcıların kullanımına devam edilir. Süreç için hastaneye yatış ve sakinleştirici uygulaması gerekir.

2. Pulmoner venlerin izolasyonu: Pulmoner venler, akciğerlerde oksijenlenen kanı kalbe geri getiren damarlardır(bakınız). Süreç için tekrar toplardamarlardan kalbe ilerletilen kateterler kullanılır. Sol atriuma bir iğnenin yardımı ile geçildikten sonra 2 seçenek uygulanabilir: “ablasyon” yahut AF’ye yol açan odakları bulmak için “haritalama” süreci. Pulmoner venlerin sol atriuma bağlandığı bölgelere dairesel biçimde güç uygulanarak pulmoner venlerin atrium ile elektriksel irtibatı kesilerek AF sonlandırılır. Bu süreç toplam 4 pulmoner ven girişinde tekrarlanır. Muhakkak bir mühletten sonra kan sulandırıcılar kesilebilir. Bu süreç için yeniden hastanede yatış ve sakinleştirici gereksinimi vardır.

Kalp Pilleri

İmplante edilebilir kardiyoverter-defibrilatör (ICD yahut AICD) aygıtlar: Hastaya hastaneye yatmadan tedavi edilme talihi sunar. Tekrarlayıcı AF atakları olan hastalarda hasta aygıtı aktive edip inançlı bir biçimde kendini tedavi edebilir. Alternatif olarak aygıt otomatik olarak çalışmaya da programlanabilir. ICD’ler hastanın AF atağı geçirdiğini tespit edip gerekli tedavi ile ritmi olağan sinüs ritmine çevirebilir. Aygıtlar orta uzunluk pil büyüklüğünde olup sakinleştirici ve bölgesel uyuşturucu ile deri altına yerleştirilen aygıt ve kalbe ilerletilen kablolardan oluşur.

Cerrahi Tedavi

Kronik AF’li hastalara cerrahi olarak maze (labirent) operasyonu yapılabilir. Bu operasyon açık kalp cerrahisi gerektirmekte olup genel anestezi altında yapılır ve hastanede kalış mühleti uzundur.

Teknik: Operasyon sırasında atriumlara birçok çizgi halinde küçük kesiler yapılarak atriumlar hem izole edilir hem de fazla oluşan ikazların oluşumu azaltılır. İhtarlar, oluşturulan kesiler vasıtasıyla olağan yolu izler. Kalp dokusu güzelleştiğinde skar dokusu oluşur ki bu doku da AF’ye yol açan elektriksel ikazların kalp içinde iletimini ortadan kaldırır. Birtakım durumlarda kalp suratına dayanak hedefiyle kalıcı kalp pili uygulanması gerekebilir.

Bazı hastalarda AF ile birlikte öbür kalp sorunları mevcut olabilir (kapak hastalıkları yahut koroner arter hastalıkları gibi). Bu üzere durumlarda hastaya kolaylık açısından cerrah, maze prosedürünü başka cerrahi müdahale ile tıpkı seansta yaparak hem AF’yi hem de öteki kalp sorununu tedavi edebilir.

Parsiyel (kısmi) maze prosedüründe de birebir yaklaşım kullanılmasına karşın kesiler yalnızca sol atriuma yapılır. Yeni cerrahi tekniklerde alternatif güç kaynakları kullanılarak (radyofrekans, kriyotermi ve mikrodalga gibi) denetimli skar dokuları yaratılmakta ve süreç sonunda komplikasyon oranı azalmaktadır.

Atrial fibrilasyon, bir grup tedavi sistemleri olmasına karşın, günümüzde kardiyolojinin en çok zorlandığı mevzulardan biri olmaya devam etmektedir. Bilhassa tekrarlayıcı AF olan hastalarda olağan ritmi sağlamak sıkıntı olabilir ve günün birinde kalıcı AF ortaya çıkabilir. Kalıcı AF durumunda da, sürat denetimi ve inmenin önlenmesine yönelik tedavi değer kazanmaktadır.