Ekokardiyografi:
Perikard hastalıklarında başlangıç görüntüleme tekniği çabucak hep ekokardigrafidir. Radyasyon ihtiva etmemesi ekokardiyografinin avantajıdır. Ekokardiyografik inceleme perikard hastalıkları için en uygun formül olmadığı üzere ayırıcı teşhiste da çok büyük rol oynamaz.
Örneğin bilhassa sık görülen yerlerde olmadığı sürece hudutlu perikardiyal (kalp zarı içinde) sıvı toplanmasının teşhisini ekokardiyografi ile koymak çok kolay değildir. Ekokardiyografi perikardı çevreleyen hava dolu akciğer dokusu ve kemik yapılar nedeniyle bütün perikardı görüntülemede yetersiz kalır.
Bütün bu kısıtlılığa karşın perikardiyal hastalıkların birçoğunun kalp kökenli olması nedeni ile perikard hastalıklarında ekokardiyografi birinci görüntüleme prosedürü olarak seçilir. Perikardiyal yani kalp zarı içinde sıvı toplanması tanısı için birinci seçilmesi gereken görüntüleme prosedürü ekokardiyografidir.
Transözofageal ekokardiyografi (tee) ile konstriktif perikardit (kalp zarı uzun müddet iltihap yahut su toplanması sonucunda kalp zarı sertleşir ve zırh üzere kalbi sarar, sonucunda kalp çalışması bozulur ve kalp yetmezliği ve bedende sıvı toplanması artar, bu duruma konstriktif perikardit denir) tanısı konulabilmektedir ancak tecrübeli hekimler yapmalıdır.
Bilgisayarlı tomografi:
Detaylı olarak yapıların gösterebilmesi açısından bilgisayarlı tomografi ve emar’in ekokardiyografiye nazaran bariz üstünlükleri vardır. Doktorlarlara bağımlı olmamaları da ek bir üstünlükleridir. Bu görüntüleme formülleri ekokardiyografi üzere kalp zarı yapısı, işlev açısından kapsamlı bilgi verebilmektedir.
Aynı vakitte kalp zarında oluşan kitlelerin yerlerini belirlemede göğüs içi ve akciğerlerde bulunabilecek ek hastalıklar ve anomalilerin görüntülenebilmesinde de ekokardiyografiye nazaran üstündürler.
Bilgisayarlı tomografi ile perikardiyal hastalıkların birçoğu en yeterli halde görüntülenebilmektedir. Perikardiyal kitlelerin bir birçok ve sıvılar tespit edilebilmektedir. Bilgisayarlı tomografinin öbür değerli bir avantajı da kalp zarındaki kireçlenme ve kalsifikasyonların değerlendirilebilmesi ve konstriktif perikardit teşhisine katkıda bulunabilmesidir.
Bilgisayarlı tomografinin dezavantajları ise; intravenöz yani damar yolundan iyot içeren kontrast unsur kullanılması ve radyasyon içermesidir. Başka bir dezavantajı ise perikardiyal sıvı ile kalınlaşmayı basitçe ayırt edememesidir. Lakin bu dezavantaj bilgisayarlı tomografi tetkikinden daha evvel yapılan ekokardiyografi raporundan elde edilebilecek bilgi ile ortadan kaldırılabilir.
MR (manyetik rezonans görüntüleme)
Emar ise radyasyon ihtiva etmez ve kontrast husus kullanımını gerektirmeden perikardın görüntülenmesini sağlar. Mr ile kalbin işlevsel görüntülenmesi de sağlanabilmektedir. Mr’ın bilgisayarlı tomografi ve ekokardiyografiye nazaran öteki bir avantajı da perikardiyal sıvı birikimi ve kitleleri tespit etmedeki üstünlüğüdür.
Perikard (kalp zarı hastalıkları)
Perikardial efüzyon (kalp zarında sıvı birikmesi)
Perikardial efüzyon tüm kalbin etrafını sarabileceği üzere bilhassa kalp ameliyatı olan hastalarda sınırlı özellikte de olabilir. Görüntüleme tetkiklerinde ekseriyetle efüzyonun varlığı, şiddeti, sıvının yayılımı ve yapısının kıymetlendirilmesi için kullanılır.
Ayrıca efüzyonun hemodinamik tesirlerinin kıymetlendirilmesi ve gereklilik halinde perikardiosenteze kılavuzluk yapması için de görüntüleme modalitelerini kullanmak gerekmektedir. Efüzyon tanısı ekokardiyografi ile çarçabuk konulabilir. Lakin obez hastalarda ve kimi kronik obstrüktif akciğer hastalıklarında BT ya da MRG üzere ek görüntüleme teknikleri gerekli olabilir.
Ekokardiyografide izlenen efüzyon ölçüsü 5 mm den küçükse minimal, 5-10 mm ortasında ise orta derecede ve 10 mm’den kalınsa bariz efüzyon olarak kıymetlendirilir. BT ve MRG total perikardiyal efüzyon ölçüsünün ölçümünde ve dağılımının değerlendirilmesinde ekokardiyografiye nazaran daha aktif bir görüntüleme tekniğidir. Ayrıyeten bt de perikardiyal sıvının karakterizasyonunu yapmak mümkündür.
Sıvı dansitesindeki efüzyonlar kolay efüzyon olarak değerlendirilirken yüksek dansiteli sıvı kıymetleri malignensi, hemoperikardium, pürülan sıvı ya da hipotiroidizme eşlik eden efüzyon olarak kıymetlendirilir. MRG sıvının karekterizasyonu sağlanabilmektedir.
Perikardit
İnflamatuar perikardit olan hastaların şikayetleri ve nedenleri değişiklik gösterir. Akut perikarditin ayırıcı tanısı kıymetlidir ve hasta daha çok akut göğüs ağrısı ile gelir. Ama perikardit daha çok subakut ve kronik formda karşımıza çıkar. Şikayetler perikarttaki inflamasyonun derecesine nazaran değişiklik gösterir.
Bazı hastalar asemptomatik de olabilir. %30’u sebebi bulunamayan nedenlerle olan olan perikardit; enfeksiöz (viral, bakteriel, tüberküloz, fungal) olabileceği üzere çeşitli sistemik hastalıklara (romatoid artrit, sistemik lupus, skleroderma) ya da radyoterapiye sekonder de gelişebilir. Ayrıyeten perikardın primer ya da metastatik kitleleri, üremi ya da akut myokard enfarktı da perikardite neden olabilir.
Enfarkt sonrası gelişen perikarditler daha çok transmural enfark- tlarda ve erken devirde görülür, geç enfarkt sonrası perikarditle (dressler’s sendomu) karıştırılmamalıdır. Ayrıyeten direkt ya da indirek travmalar da perikardite sebep olabilir.
Konstrüktif perikardit (kalp kesesinin zırh üzere kalınlaşması)
Konstrüktif perikarditli hastalarda nefes darlığı üzere kalp yetmezliği bulguları vardır. Daha evvelce nedenleri ortasında;en sık tüberküloz (verem) rol oynarken günümüzde konstriktif perikarditin en sık görülen sebepleri kalp ameliyatları sonrası ve ışın tedavisi yani radyoterapidir. Diğer sebepler; enfeksiyon (viral ya da tüberküloz), konnektif doku hastalıkları, üremi, kanserlerdir.
