Dizdeki bir yara bir vakitler çocukluğun onur madalyası sayılırdı. Bisikletten düşmek, bir oyunu kaybetmek ya da ödevi unutmak; sabrı, azmi ve yine denemeyi öğreten günlük derslerdi. Bugün ise birçok çocuk, manilerin ortadan kaldırıldığı, risklerin en aza indirildiği ve başarısızlığın can acıtmasına fırsat verilmeden süratle düzeltildiği bir muhafaza balonunun içinde büyüyor.

Niyet saf bir sevgiden kaynaklanır. Her ebeveyn, çocuğunu acıdan ya da hayal kırıklığından korumak ister. Lakin acı gerçek şudur: Onları her zorluktan korurken, tıpkı vakitte onlara çok değerli bir şeyi — dayanıklılığı — kazanmalarına mahzur olabiliriz.

Özen Çok Korumacılığa Dönüştüğünde

Son birkaç yılda ebeveynlik stilleri, uzmanların “helikopter ebeveynlik” yahut “kar küreyici ebeveynlik” dediği yaklaşımlara hakikat kaydı. Bu, çocukların etrafında daima dönmek ya da yollarına çıkabilecek her zorluğu ortadan kaldırmak manasına geliyor. Emel güvenlik ve muvaffakiyet olsa da sonuç olarak gençler hayata atıldıklarında karşılaştıkları aksiliklerle başa çıkacak zihinsel donanıma sahip olmadan gerçek dünyaya adım atıyorlar.

Birinci sınıf bir üniversite öğrencisinin birinci defa düşük not aldığını hayal edin. Şayet daha evvel hiç başarısızlık deneyimlememişse, o tek an bile yıkıcı bir darbe üzere gelebilir. Dert yavaşça artar, özgüven sarsılır ve tekrar denemek yerine geri çekilmeyi tercih edebilir. Bu bir zayıflık değil, küçük mağlubiyetlerden sonra toparlanma pratiğinin eksikliğindendir.

Zorluklar Gerçek Öğretmenlerdir

Dayanıklılık bir kas üzeredir; tansiyon olmadan güçlenmez. Çocukluk, yetişkinliğe hazırlık alanıdır ve bu hazırlığın içinde hayal kırıklıkları, engellenmeler ve vakit zaman yaşanan hüzünler de yer almalıdır. Bir futbol maçını kaybetmek, yenilgiyi olgunlukla karşılamayı öğretebilir. Sınıftaki bir zorbayla yüzleşmek, yüreği geliştirebilir. Zorlayıcı bir fen projesini tamamlamak ise sorun çözme marifetlerini güçlendirebilir. Her zorluk, ahenk sağlama konusunda birer küçük derstir ve bunu hiçbir ders kitabı veremez.

Araştırmalar, destekleyici bir yetişkinin rehberliğiyle orta seviyede zorluklarla karşılaşan çocukların, her türlü zahmetten büsbütün korunan çocuklara kıyasla daha güçlü başa çıkma marifetleri geliştirdiğini dengeli biçimde göstermektedir.

Duygular Zayıflık Değil, Güçtür

Dayanıklılık, katı ya da duygusuz olmak manasına gelmez. Bilakis, duygusal olarak güçlü beşerler hislerini kabul eder ve onlarla başa çıkmayı öğrenir. Ebeveynler, çocuklara hislerini söz edebilecekleri sözler öğreterek bu mevzuda yardımcı olabilirler.

Güvenli Zorluklar İçin Hakikat Dengeyi Bulmak

Amaç, çocukları yeteneklerinin ötesindeki durumlarla bunaltmak değildir. Dayanıklılık, ekseriyetle konfor alanı ile panik alanı ortasındaki “gerilme alanında” en düzgün formda gelişir. Küçük ve yaşa uygun zorluklar mükemmel sonuçlar verir. Utangaç çocuğunuza restoranda kendi siparişini vermesini sağlayın. Ergen çocuğunuza küçük bir bütçeden sorumluluk verin. Bir arkadaşlık meselesini çözmeye çalışmasını, siz müdahale etmeden evvel teşvik edin. Her sonlarını zorlayışlarında, yetişkinlikte gereksinim duyacakları içsel kaslarını güçlendirirler.

Sadece Çocuk Değil, Yetişkin de Yetiştirmek

Ebeveynlik, yalnızca memnun çocuklar yetiştirmek değil; daima kurtarılmaya muhtaçlık duymadan gelişebilen geleceğin yetişkinlerini hazırlamaktır. Bu, onların başarısız olmalarına müsaade vermek ve sonrasında bundan ne öğrenebileceklerini onlara rehberlik ederek göstermek demektir. Tıpkı vakitte kendi hayatınızda dayanıklılığı örneklemek, mükemmellikten çok gayret ve azmi övmek, anında tahliller sunmak yerine sorun çözmeyi teşvik etmek manasına gelir. Çocukları hayattan korumak yerine hayata hazırlamaya odaklandığımızda, rüzgâr estiğinde dimdik durabilen bireyler yetiştiririz.

Kaynakça: https://www.psychreg.org/building-resilient-children-fragile-adults/

Türkçeye Çeviren: Fatih Özmez