Başarı için yetenek ön şart mudur?
Yetenek, bir şeyi yapma konusunda doğal bir maharet olarak tanımlanabilir. Hepimizin bu türlü doğal bir armağanı olan birini tanıdığı vardır: en hoş portreleri çizebilen ya da harika bir müzik söyleme yeteneğine sahip biri. Kimi beşerler için bu yetenek tarifi korkutucu bir halde mukadderatçı gelebilir: Başarılı olmak için kesinlikle doğal bir yeteneğe mi sahip olmalısınız? Neyse ki, muvaffakiyete katkıda bulunan diğer faktörler de vardır, örneğin gayret: amaçlarınıza ulaşmak için ortaya koyduğunuz faaliyet seviyesi. Hatta efor olmadan yeteneklerin boşa gideceğini söyleyebilirsiniz: gelişmezler ya da sizi amaçlarınıza ulaştırmazlar. Başarılı olmak için tıpkı vakitte amaçlarınızın ne olduğunu bilmek ve sahiden onları başarmak istemek de kıymetlidir (yani hırslı olmak). Münasebetiyle, yetenekler muvaffakiyet için çok değerli olsa da birden fazla kişi onların lakin efor ve hırsla birleştiğinde hakikaten gelişeceğini ve muvaffakiyete yol açacağını kabul eder.
Yeteneklerinizi keşfetmenin altı yolu
- Günlük hayatta nitekim keyif aldığınız aktiflikleri düşünün
Günlük ömürde nitekim keyif aldığınız etkinlikler nelerdir? İşte en çok hangi etkinliklerden hoşlanıyorsunuz? Sunum yapmak, yazmak ya da diğerlerini motive etmekten hoşlanıyor musunuz? Pekala ya boş vakitlerinizde? Yemek yapmayı, spor yapmayı, diğerleriyle konuşmayı, kitap okumayı sever misiniz? Ve bu etkinliklerde hoşunuza giden şey tam olarak nedir?
- Size doğal gelen marifetleri düşünün
Yeteneklerin doğal armağanlar olarak tanımlanabileceğini biliyoruz. Pekala sizin armağanlarınız nerede yatıyor? Bunu bulmakta zorlanıyorsanız, farklı bir halde söz etmeyi deneyin: öbürleri sıkıntı bulurken sizin çok kolay yaptığınız şeyler nelerdir? Dünyada doğal olarak odaklandığınız şeyler neler? Örneğin etrafınızdaki insanların hislerine ve onları nasıl memnun edeceğinize çok odaklanıyor musunuz? O halde empati sizin yeteneklerinizden biri olabilir!
- Başkalarına sizde neyi takdir ettiklerini sorun
Kendi yetenekleriniz hakkında düşünmek çok güç olabilir. Kimi beşerler kendilerinde o kadar çok gelişim alanı görür ki, hiç yetenekli hissetmezler. Lakin etrafınızdaki beşerler sizde neyi takdir ettiklerini rahatlıkla söyleyebilir. Örneğin, aileniz her vakit onlara vakit ayırmanızı ve size güvenebilmelerini ne kadar bedelli bulduklarını söyleyebilir. Ya da iş arkadaşınız yaratıcılığınızdan ya da azminizden çok etkilenmiş olabilir. Diğerlerine sormanın eğlenceli yanı, sizin hiç düşünmediğiniz şeylerle karşılaşabilmenizdir ve bunlar sahiden yeteneklerinizi yansıtıyor olabilir.
- İş arkadaşlarınızdan, ailenizden ve dostlarınızdan aldığınız iltifatları hatırlayın
Diğerlerine size dair neyi beğendiklerini sorma fırsatınız yoksa, aldığınız iltifatları hatırlamayı deneyebilirsiniz. İşvereniniz son değerlendirmede sizi hangi bahiste övdü? Arkadaşlarınız ya da aileniz size yakın vakitte hangi mevzuda iltifat etti?
- Çocukken en sevdiğiniz aktivitelerin neler olduğunu hatırlayın yahut ailenize sorun
Birden fazla vakit yeteneklerimiz çocukluktan itibaren keyif aldığımız etkinliklerde ortaya çıkar. Tahminen odanızı nizamlı tutmaya çok meraklıydınız; bu da birinci örgütsel maharet göstergesiydi. Yeteneklerinizi hatırlamakta zorlanıyorsanız, ailenize ya da büyüklerinize çocukken en sevdiğiniz aktiflikleri ve bunların şimdiki iş ya da günlük ömrünüzde bir yeteneğe dönüşüp dönüşmediğini sorabilirsiniz.
- Hakkında sonsuz konuşabileceğiniz şeyleri düşünün
Arkadaşlarınız ya da iş arkadaşlarınızın sizin birebir husus hakkında tekrar tekrar konuşmaya başlamanızdan iç geçirdiğini fark ettiniz mi? Şayet bir husus hakkında – insanların nasıl etkileşim kurduğu, fotoğrafçılık ya da spor üzere – sonsuza dek konuşabiliyorsanız, bu onunla bağlı bir yeteneğinizin olduğuna işaret edebilir. Örneğin, beşerler ortasındaki etkileşimler hakkında konuşmayı seviyorsanız, tahminen de küme dinamiklerini fark etme ve yorumlama konusunda çok güzelsinizdir.
Yeni keşfettiğiniz yeteneklerinizi kullanmak
Umarım üstteki altı adımı okuduktan sonra kimi yeteneklerinizin daha çok farkına varmışsınızdır. Tahminen de onları keşfetmek için ek adımlara gereksiniminiz var: örneğin arkadaşlarınız, aileniz, iş arkadaşlarınız, ya da bir danışmanla yetenekleriniz hakkında konuşmak ve onların fikirlerini almak üzere. Yeteneklerinizi tanımak muvaffakiyete ulaşmanın birinci adımı olabilir; lakin tıpkı vakitte bu yetenekleri iş yahut özel hayatınızda zati kullanıp kullanmadığınızı düşünmek de kıymetlidir. Yeteneklerinizi daha âlâ kullanmak için muhakkak gayeler koyabilir ya da biraz ekstra fizikî yahut zihinsel efor harcayarak marifetlerinizi geliştirebilirsiniz. Bu blog ile sizi yeteneklerinizi keşfetmeye davet ediyorum!
Kaynakça: https://www.leidenpsychologyblog.nl/articles/discovering-your-talents
Türkçeye Çeviren – Düzenleyen: Fatih Özmez
