1. Anasayfa
  2. Bilgi
  3. GENÇ HOMOSEKSÜEL SİDONİE ve ÖTEKİNİ DİLEĞİ

GENÇ HOMOSEKSÜEL SİDONİE ve ÖTEKİNİ DİLEĞİ

admin admin -

- 29 dk okuma süresi
4 0

Sidonie kendisinden 10 yaş büyük bir bayana aşıktır. Şovalyevari bir aşktır bu. Bayan Viyana’nın sosyete etraflarında hem bayanlar hem de erkeklerle ahlaka uygun olmayan bağlar yaşıyor olmasıyla bilinmektedir. Bu durum soylu ailelerinin prestijine ziyan vermektedir. Sidonie Freud ile iş birliği yapmayı kabul etmiştir. Âşık olmanın öbür bir yolunu tasarlayamadığını belirtmiştir. Ebeveynlerinin dileğiyle orada bulunmaktadır ve aslında bu dilek Freud’un çalışmayı sonlandırmasının da sebebi olacaktır. Sidonei çocukluk yıllarında aile içine romantik hislerin alevlendiği ödip kompleksinin olağan özelliklerini sergilemişti. Ödip kompleksi, çocuğun nesne seçimi ve özdeşleşmelerinin yarattığı karmaşayla boğuşması manasına gelir. (Dipnot – Freud Ödip kompleksinde birinci aklımıza gelenin her vakit karşılaştığımız biçimi olmadığını söyler. Genital cinsiyeti ne olursa olsun her özne için ruhsal hermafroditizmin geçerli olduğunu söyler. Hatta fizikî hermafrodizm ile ruhsal hermafroditizmin bile büyük ölçüde birbirinden bağımsız olduğunu söyler. Bu ruhsal hermafroditizm çocuğun erkeksi ya da kadınsı davranışlarında tesirli olan ebeveynlerle ilişkisindeki nesne seçimi ve özdeşleşmelerine dair niyetlerimizi bulanıklaştırır.) Hayatın farklı devirlerinde tetikleyici ögeler ödip kompleksini gündeme getirerek çeşitli nevrotik semptomların oluşmuna sebep olabilir. Nostaljik nesne seçimi ödip kompleksini harekete geçirir. Çeşitli tetikleyiciler sayılabilir. Bir alakanın başlaması ya da bitmesi, hastalık ya da kaza üzere travmatik tecrübeler, iş değiştirmek ya da yaşadığınız yeri değiştirmek üzere… Bilhassa ergenliği ödipin çok güçlü bir biçimde tetiklendiği bir evre olarak düşünmek yararlıdır. Freud ödip kompleksinin çözümlenmesinin kastrasyon ile gerçekleştiğini söyler. Kastrasyonsa kadınsılığın keşfedilmesiyle ya da kabul edilmesiyle gerçekleşir. Sidonie’nin eşcinsel olup olmaması kıymetli değildir. Söylediğimiz üzere daha sonra erkeklerle ilgileri de olur. Lakin tüm bunlarda kandınsılığın tek bir izi bile yoktur. Sidonie çocukluğunda ödipin çemberinden geçer. Babası ve daha sonra kendinden biraz büyük erkek kardeşini obje seçimlerinin maksadı yapar. 13-14 yaşlarındayken 3 yaşında küçük bir çocuğa abartılı bir ilgi göstererek anne rolüne büründüğü bir periyot olmuştur. Daha sonra çocuk devreden çıkmış, genç kızın ilgisi olgun kadınlara yönelmiştir. Nesne seçimi olarak babaya yönelişin yerini onunla özdeşleşme almıştır. Freud kitle psikolojisi isimli yapıtının 7. kısmında özdeşleşmelerin çift bedelli bir niteliği olduğunu söyler. Ödip kompleksi nesne seçimi ve özdeşleşmelerin karmaşıklaştığı bir durumdur. Sidonie 16 yaşlarındayken 3. erkek kardeşi doğar. Bugüne kadar cinsel obje seçiminde gidiş geliş yaşayan genç kız bu kardeşin doğumuyla birlikte adeta ödipte mıhlanır. Freud bu kardeşin doğumundan sonra genç kızın obje seçiminin eşcinsel bir boyut kazandığını düşünmektedir. Zira bu doğumdan sonra kızın bütün ilgisi annelere yönelik bir hale gelmiştir. Fakat son olarak babasıyla başının belaya girmesine sebep olan aşkı annelik özelliği taşımıyordu. Öyleyse neden bu bayan cinsel obje olarak seçilmişti. Freud bunun pratik sebeplerden olduğunu düşünmektedir. Bu önkoşulu sağlayan cinsel obje ile gerçek hayatta bir birliktelik sağlayacak koşulların oluşması epeyce zordur. Cinsel objenin annelik özelliği taşıması gerekliliğinden bu yüzden vazgeçilir. Freud bu fikri olumsuzlama isimli makalesinde de savunur: Obje seçimindeki kıymetli şartlardan bir tanesi de objenin gerçek dünyada ulaşılabilir bir nitelik taşıyor olmasıdır. Münasebetiyle Freud Sidonie’nin annelik özelliği taşımayan bir bayana aşık olmasını bu fikirden hareketle yorumlar. Lakin Freud’un kısa süren tahlilinden elde edemediği bilgileri daha sonra yayılanmış olan Sidonie’nin ömür hikayesinden öğreniyoruz. Freud ile geçirdiği seanslarda annesinin kendisi ve erkek kardeşlerine olan davranışları ortasındaki uçurumdan bahsetmşti. Anne, erkek kardeşlere sıcak ve şevkatli davranırken Sidonie’ye tam aksisi biçimde sert, soğuk ve uzaklıklı davranıyordu. Babasıyla yakınlaşmalarında ise anne bunları bir halde engellemeye çalışıyordu. Hayat hikayesinde anesinin meskende doyumsuz, huysuz ve asabi birisi olduğundan bahsediliyor. Lakin her yıl tatil için gttikleri otelde erkekleri baştan çıkartan bir bayana dönüşüyor, onlarla filört ederek eşini aldatıyodu. Aslında Sidonie için annesi ahlaksız ve baştan çıkarıcı bir bayan imgesi de taşıyordu denilebilir. Annesi tarafından babanın bu halde aşağılanması Sidonie için katlanması hayli sıkıntı ve harikulade derecede eksiltici bir durumdu. Lacan cinselliğin öznenin alanında eksiklik yoluyla kurulduğunu söyler. Ötekinin alanında, öznenin etrafını kuşatan bir telaffuz vardır. Telaffuz gösterenlerin birbirine zincirlendiği ve kapitone noktalarıyla düğümlendiği bir yapıdır. Ötekinin telaffuzunda özne, Ötekinin eksiği ile karşılaşır. Ötekinin telaffuzundaki eksiklikten öznede şöyle bir soru doğar: “Bana bu türlü diyor fakat ne demek istiyor?”. Özne Ötekinin telaffuzundaki eksiklikte, Ötekinin dileğiyle karşılaşır. Sidonie, Ötekinin alanından kendisine sunulan gösterenler karşısında tam olarak bu türlü bir pozisyondadır. “Tüm bunlar ona ne söylüyor?” Erkek düşkünü bir anne ve küçük düşmüş bir baba… Annesine misal bir cinsel objeye yönelip erkeksi bir pozisyon üstlenerek kendisinden esirgenmiş olan sevgiyi talep ediyor ve küçük düşmüş babanın ülkü bir imgesi ile özdeşleşerek bir erkeklik gösterisinde bulunuyor. Annesi ile kurduğu alakada rekabetten çekilmiş olması annesinin onun eşcinselliğni üzeri örtülü bir halde onaylıyor. Babasının bu durum karşısında sıkıntıdan çıkması da yetersiz olan babasına duyduğu hınç ile birleşerek aşkını pekiştiriyor. Lacan şöyle söylüyor: özne Ötekindeki eksikliği fark ettiği bir noktaya konumlandırdığı evvelki bir eksikliği, kendi kayboluşunu getirir. Öznenin birinci eksikliği kendisinin Ötekindeki fallus olmadığını farkettiği yerdedir. Sidonie bunu çok şiddetli bir formda deneyimlemiştir. O kadar ki annesi bir erkekle filört ederken yaşını gizleyebilmek için bir kızı olduğunu bile inkar etmiştir. Bu durum onun için sarsıcıdır. Ötekindeki eksikliği ise babasının erkekliği üzerinden tecrübeler. Kendi eksikliğini burada konumlandırarak burayı kapatmaya çalışır. Anne ikamesi bir objeyi, babasının ülkü imgesi ile özdeşleşerek elde etmeye çalışıyor. Buradan hareketle babanın bakışının tesirini tartışabiliriz. Genç kız, babasının bu münasebete tüm şiddetiyle karşı çıktığını bilmesine karşın tekrar de onun iş yerine yakın yerlerde bu bayanla birlikte dolaşmakta ve ona sevgi şovlarında bulunmaktadır. Bir gün bu formda dolaşırken babası onları görür ve attığı tek bir bakış, kızının koşarak tren yolu üzerindeki geçitten aşağıya atlamasına sebep olur. Lacan’dan alıntılıyorum: “ Özne, Ötekindeki eksikliği fark ettiği noktaya konumlandırdığı daha evvelki bir eksikliği, kendi kayboluşunu getirir. Objesi bilinmeyen bu ebeveyn dileğine karşı teklif ettiği birinci obje kendi kaybıdır. Yoksa beni kaybetmek mi istiyor.” Obje a olarak bakış, ebeveynin gizemli dileğinin taşıyıcısıdır. Sidonie’nin bu objenin belirsizliğine verdiği yanıt Lacan’ın söylediği üzeredir. Ona kendi kayboluşunu sunar. Bakışın manası aslında açıktır. Bu bakışa maruz kaldıktan sonra dakikalar içinde sidonie ve leonie ortasındaki konuşmadan da bu anlaşılır. Babası bu ilgiyi yasaklar ve Leonie de artık görüşmemeleri gerektiğini söyler. Mana bizim için açık gözükmektedir ancak Sidonie için o denli değildir. Ötekinin söylemi tarafından belirlenmiş bir özne olarak Ötekinin telaffuzundaki eksiklikle müsabakası manasına gelir bu. Bu durum için bulabildiği tek tahlil Ödipal sahneyi terk etmektir. Sidonie bu birinci aşkı ile cinsel bağa hiç girmemiştir. Leonie’den sonra cinsel birliktelikler yaşamıştır. Lakin bunlar sürekli tatminsiz kalmıştır. Kitabın müelliflerine kendi hayat hikayesini anlattığında 90 yaşındadır ve bu yaşına kadar hep cinsel manada soğuk ve tatminsiz olmasının zorluğundan da bahsetmiştir. Hem Freud hem de Lacan genç kızın tutkun olduğu bayan ile alakasında epey zorlayıcı hislerle baş etmeye çalıştığının farkındadır. İçinde bulunduğu durum onu tüketmektedir. 90 yaşındayken bile hala cazip bulduğu bayanların kendisi üzerindeki baştan çıkarıcı tesirlerinden bahsetmektedir. Bu durumda Freud’un Sidonie için histerik ya da nevrotik rastgele bir belirtisinin olmadığını söylemesiyle ilgili ne düşünmeliyiz? Sidonie nitekim tahlil için uygun değli miyidi? Onun hayatı boyunca nevrotik bir ızdırap çektiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Freud’a gelmeden evvelki teşebbüsü tek intihar teşebbüsü değildir. Hayat hikayesinde iki intihar teşebbüsü daha yer almaktadır. Sidonie’nin birinci intihar teşebbüsüyle ilgili yaptığımız yorum passage a lact’a giriş niteliği taşımaktadır. Lakin intihar teşebbüsü aslında tam manasıyla yorumlanmış sayılmaz. Öteki teşebbüsleri de ele aldığımızda Sidonie konusunda birtakım şeyler bizim için daha açık hale gelir. Birinci intihar teşebbüsüne babası, ikincisine Leonie, üçüncüsüne de Fritz isminde aşık olduğu bir erkek sebep olmuştur. Birincisini başkalarından farklı kılan bir ayrım vardır. Bu birebir vakitte acting-out ve passage a lact ayrımının da bir kesimidir. Sonraki iki teşebbüs üzerine düşünülmüş intihar teşebbüsleridir. Babanın bakışının sebep olduğu hareketse apansızın ortaya çıkmıştır. Bu teşebbüste babanın bakışı harekete sebep olmuştur. Fakat ikinci intihar teşebbüsü de Leonie’yi büsbütün kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya geldiğinde gerçekleşmiştir. Leonie 1922 yılında dansçı bir sevgilisinin peşinden Berlin’e gittiğinde bu intihar teşebbüsü gerçekleşmiştir. Katıldığı bir davette arkadaşının çantasından – arkadaşı gerektiğinde intihar edebilmek için çantasında zehir bulundurmaktadır – aldığı zehir ile intihar teşebbüsünde bulunmuştur. Semptomun, aşkın, transferin blinçdışının formasyonları olduğunu söylemiştik. Aksiyon de bilinçdışının bir formasyonudur. Göründüğü üzere Sidonie kastrasyona karşı bir yanıt olarak sıklıkla hareketi tercih etmektedir. Sidonie, Leonie hakkındaki ahlaksızlık suçlamalarını reddetmektedir. Lakin daha sonra acı bir deneyim ile bunu öğrenecektir. Leonie 1924 yılında mahpusa girmiştir. Sidonie ailesinin prestijini hiçe sayarak onu mahpustan çıkarmak için ailesinin nüfuzunu ve maddi imkanlarını seferber etmiştir. Leonie eşini zehirlemeye kalkışmakla suçlanmaktadır. Bu periyotta polis tarafından sorgulandığında Sidonie uzun vakit inkar ettiği şeyi kabullenmek zorunda kalmıştır. Leonie tutuklandıktan sonra birkaç hafta içerisinde Sidonie bir avukat ile yaptığı titiz bir çalışma sonucu onu mahpustan kurtarmıştır. Fakat bu durum gazetelere düşmesine sebep olmuştur. Bu sebeple bağını bitirmeye karar vermiştir. Bu tıpkı vakitte babasının da isteğidir ve onu şad edecektir. Hatta bağlantılarını bitirmek için Leonie’ye çektiği telgrafta şuur seviyesinde daha tesirli olacağını düşündüğünü söyleyerek açıklasa da, telgrafı babasının ismi ile göndermesi özne seviyesinde de görülebilecek bir durumdur. Sidonie Freud ile çalışmasının sonunda da Freud’a babasını daha fazla üzmek istemediği için bağlantısını bitireceğini söylemiş lakin Freud buna kuşkuyla yaklaşmıştır. Gerçekten şüphelenmekte de haklıdır. Fakat yaşamöyküsünden öğrendiğimize nazaran onu mahpustan kurtardıktan sonra ayrılık kararınını gerçekleştirebilmiştir. Analitik bir çalışma olmamasından dolayı yaşamöyküsünden bilinçdışı malzemeyi yorumlamak zordur. Fakat yeniden de düşünülebilir ki Sidonie, makûs yola düşmüş bir bayanın kurtarıcısı misyonunu gerçekleştirmiştir ve Leonie’yi arzulaması için gerekli şartlardan bir adedinin tesiri azalmıştır. Ayırca Sidonie’nin içerisinde babasını isteğine meydan okumak ya da onu mutlu etmek ortasında daima gidiş gelişler yaşayan bir kız çocuğunun yattığı da görülmektedir. Leonie’den sonra Klaus ve Fritz isminde iki erkek Sidonie’nin yaşamöyküsünde değerli bir yer fiyat. Klaus Sidonie ile evlenmek isteyen, onu beğenen ve ailesinin pozisyonundan faydalanmak isteyen bir erkektir. Fritz ise Sidonie’de epey vakit sonra heyecan uyandırabilmiş birisidir. Lakin varsayım edilebilir ki onunla filört etme konusunda pek başarılı olamamıştır. Firtz, Sidonie’ye karşılık vermemiştir. Klaus ise onunla evlenmeye can atmaktadır. Şayet Klaus ile evlenirse evli bir bayan kisvesi altında öteki bayanlarla bağlar yaşamasının daha kolay olacağını düşünmüştür. Bu niyet Freud ile analizdeyken de aklında olan bir niyetti. Ona şayet babası kendisini evlendirirse de bayanlarla bağlantılarına devam edeceğini söylemişti. Sidonie Fritz’e aşıktır ve Klaus’n dileğine razı olmak üzeredir. Yeni bir ödipin içerisinde olduğunu söyleyebiliriz. Kendisini kabul etmeyecek bir nesne seçimi gerçekleştirmiştir ve babasının dileğine razı olmak üzeredir. Kastrasyona yanlışsız adım adım ilerlemektedir. Fritz’e aşık olarak Sidonie’nin bir erkeği obje olarak seçtiğini düşünmenin bir manası yoktur. Lacan genç kızın eşcinselliğini bu yüzden önemsemez. Onun sorunu babasının isteğine nasıl yanıt vereceği konusundaki belirsizlikle başa çıkamıyor olmasıdır. Heteroseksüel bir nesne seçimi yapmış üzere gözükse de onu tekrar erkeksi bir halde arzulamaktadır. Dahası, bu türlü bir durumdayken bile başka tarafta Klaus ile evlenerek bayanlarla ilgi yaşamayı kolaylaştırmanın fantezisini kurgulamaktadır. Bayanlarla birlikte olarak babasının isteğine meydan okumak ve Klaus ile evlenerek babasının dileğine razı olmak ortasında bölünmüştür. Razı olmak kadınsı bir konumu üstlenmek manasına geldiği üzere Klaus’un cinsel dileğine da razı olmak manasına gelmektedir. Nerden bakarsanız bakın yollar kastrasyona çıkıyor. Öznenin dileğinin – ki Lacan bunun zati Ötekinin isteği olduğunu söyler – kendisine bir alan bulamamasının, dileğin önünün bu kadar tıkalı olmasının, Sidonie’deki yaşama dileğinin önünde de bir mani teşkil ettiği görülmektedir. Sidonie bize psikanalizde intihar ile çalışmak konusunda da güçlü gereçler sağlayablecek bir olgudur. Sidonie Klaus’un evlenme teklifini kabul etmiş ve iki aile ortasında kelam kesilmişti. Sidonie’nin tasası katlanılamaz bir biçimde artmaktaydı, lakin evlilikten vazgeçmesinin ebeveynlerini utandıracağını düşünmekteydi. Bu yüzden kendisini bir çıkmazda hissetmekteydi. Klaus’un olmadığı bir hafta sonu arkadaşlarının konuttaki bir davete katıldı ve Fritz de oradaydı. Başbaşa kaldıklarında son aylardaki gelişmeleri konuşmuşlardı. Yatmak üzere birbirlerinden ayrıldıklarında, Sidonie kollarını Fritz’e dolayarak: Her şeyin yolunda gitsin Fritz. Ben seni sevmeye devam edeceğim, demişti. Daha sonra odasına çekildiğinde, gecenin ilerleyen bir vaktinde, çantasında taşıdığı bir tabancayı ağzına dayamış ve tetiği çekmişti. Kanlar içinde hastaneye götürülen genç kız kendine gelir gelmez nişan yüzüğünü Klaus’a geri vermişti. Fritz’in hastanede kendisini ziyaret etmesini beklemişti lakin bu ziyaret gerçekleşmemişti. Bundan iki sene sonra Fritz Zührevi bir hastalıtan ötürü hastaneye kaldırımış fakat tıbbi bir ihmal sonucu hayatını kaybetmişti. Bu kayıptan ötürü derin bir acı ve yasa boğulan Sidonie, Fritz’in mezarını sık sık ziyaret etmişti. Genç kızı bu kadar acı çekmesi anne ve babasını çok şaşırtmıştı. Fritz’in vefatından sonra Sidonie, teselliyi Marianne ismindeki eski bir arkadaşında bulmuştu. Marianne ve eşi, Sidonie’yi bir müddetliğine meskeninde ağırlamışlardı. Bu vakit zarfındaki dostlukları erotik yakınlaşmalarıyla farklı bir boyuta taşınmıştı. Sidonie birinci defa bir bayanla cinsel bir birliktelik yaşamıştı. Daha evvelki en değerli cinsel yakınlaşması Klaus’un onu öpmesiydi. Klaus’un öpücüğünü iğrenç ve hayvanca bulan Sidonie’nin Marianne ile yakınlaşması da kestirim edileceği üzere tatminsizlikle sonuçlanmıştı. Daha sonraları binicilik kulübünde usta bir süvari olan Eduard von Weitenegg’ten hoşlanmıştı. O devirde 28 yaşındaydı ve aklında evlilik fikri vardı. Bu fikrinde hala babasının isteği olan toplumsal alandaki prestijini kurtarma fikri ağır basmaktaydı. Eduard ile evlenmişlerdi. Onunla yaşadığı cinsel ilgi tecrübesini de itici olarak tanım etmekteydi. Hayat hikayesinin anlatıldığı kitaptan bir alıntı: “Tutku ve uyarılmanın ne olduğunu bilmekle bir arada, o bu hisleri oburlarının bilhassa uyarıcı olarak algılamadığı durumlarda hissetmekteydi. Sokakta tanımadığı hoş bir bayana bakmak yahut Leonie’nin elini öpmek vücudunu yakan fırtınalar yaratırdı, Fritzin gözlerine bakmak soluğunu keserdi. Ed ile bu türlü bir ateşi hissetmek için neler vermezdi. Lakin bu hali, aşık ve hayran olmanın gıdıklayıcılığından gerçek yaşama geçisinde koruma etmeyi başaramıyordu.” Freud bu hadiseyi bize sunduğu metinde analitik çalışmayı çok yerinde bir eğretilemeyle tanım eder. Onu bir seyahate benzetir ve iki evreye ayırır. “İlk evre günümüzde çok karmaşık ve sonuçlandırılması güç gerektiren mecburî tüm hazırlıkları kapsar, sonunda kişi bileti elinde platforma girebilir ve trende bir koltuk bulabilir. Bundan sonra kişi uzak bir ülkeye seyahat yapma hakkına ve sorumluluğuna sahip olur; lakin tüm hazırlık niteliğindeki gayretlerden sonra kişi şimdi orada değildir – nitekim kişi şimdi maksadına tek bir mil bile yaklaşmış değildir. Bunun gerçekleşmesi için bir istasyondan başkasına seyahati yapmalıdır ve hareketin bu kısmı tahlilin ikinci evresiyle kıyaslanabilir.” Freud olayın bu iki evreli kalıbı izlediğini lakin ikinci kainatın başlangıcından sonra sürdürülmediğini söylüyor. Çalışmayı kendisi sonlandırmıştır. Freud bu olayda hastanın direncinin gücüne dikkat çeker çekmesine lakin çalışmayı sonlandırmasının sebebinin de bu olmadığını söyler. Çalışmayı sonlandırmasının sebebi histeriklerde tipik olarak gördüğü babalarına karşı besledikleri öç alma duygusu olduğunu belirtir. Zira Freud’un transferi yorumlayış biçimi bu öç alma hissinin kendisine yansıtıldığını düşünmesine yol açar. Alıntılıyorum: Yanlışın analiste karşı bir ilgi biçimi olmalıdır ve bu alaka çabucak her vakit çocukluk çağına ilişkin bir münasebetten aktarılmıştır. Gerçekte bana babasında yaşadığı düş kırıklığından sonra her vakit ona hâkim olan kapsamlı erkek reddini aktardı. Erkeklere karşı sertliğin tabipte doyurulması kolaydır. Hiçbir şiddetli duygusal dışavurumu uyandırması gerekmez. Kendisini yalnızca doktorun tüm eforlarını bedelsiz kılarak ve hastalığa yapışarak muhakkak eder.” Freud kızın eşcinselliğinin babasından intikam almak maksadı taşıdığını düşündüğünden çalışmayı sonlandırır ve onlara bayan bir doktor ile çalışmaları konusunda bir tavsiyede bulunur. Freud bu bahiste haklı mıdır? Freud’un transferi yorumlayışını ve psikanalitik kliniği bunun üzerine inşa ettiğini düşünürsek elbette haklıdır. Hatta o kadar haklıdır ki babası Freud’tan kızın eşcinselliğini güzelleştirmesini istediğinde, her ne kadar bunun tedavinin emeli olamayacağını söylese de, tedavi için öbür bir istikamet de çizemez. Freud kendisini histeriklerin babası ilan ederek Dora ve Sidonie için isteklerine alan açmak yerine tekrarlamalarını sergileyebileceği bir alan oluşturmuştur. Tedavileri bu yüzden yarıda kalmıştır. Sidonie’nin tahlil içerisinde gördüğü hayallerden Ötekinin isteği ile kurduğu ilgiyi kıymetlendirebiliriz. Sidonie Freud’a erkeklerle ilişiler kurduğu düşler getirir. Bu düşlerle birlikte Freud kendisine tezini destekleyecek gereçler sağlar. Düşler Sidonie tarafından tıpkı babasını kandırdığı üzere Freud’u da kandırmaya yarayan araçlar olarak kullanılır. Lacan bu düşler aracılığıyla kızın bilinçdışını şu biçimde konuşturur: Madem heteroseksüel olmamı istiyorsunuz alın size bol bol heteroseksüel düşü. Freud için düşlerin bastırılmış olan bir arzuyu doyurmaya yarayan araçlar olduklarını biliyoruz. Öyleyse bu hayalleri neden bastırılmış olan erkekleri arzulama düşleri olarak düşünmediğini sorgularız. Bu vesileyle düşlerin transfer içerisinde bir mana kazandığını tekrar vurgulamış olalım. Hayallerin yorumunda bunun için örnek oluşturan meşhur bir hayal daha var. Freud hastalarına hayallerinin bir isteğin doyurulması hedefi taşıdığını daima hatırlatmaktadır. Hastalarından bir tanesi buna uygun olmadığını düşündüğü bir düşünü ona anlatır: Freud bu rüyayı Sidonie’nin duşuna benzeri halde düşlerdeki çarpıtmaya örnek bir düş olarak sunar. Hayallerin istek doyurma hedefi olduğunu söyleyen Freud’a karşı meydan okurcasına hayalde bayan tatminsizlik içerisinde boğulur. Bu, ötekinin isteğini tatminsiz bırakma maksadı güden bir istektir. Lacan’ın transferi yorumlayış biçimi Freud’unkinden çok farklıdır. 11. Seminerde şöyle söylüyor: Mesela transferin bir tekrar olduğunu söylemek geçer akçedir. Yanlıştır demiyorum. Freud’un tekrarlamayı transfer deneymiyle ilgili olarak ele almadığını da söylemiyorum. Ben tekrarlama kavramının transfer kavramıyla hiçbir ilgisi yoktur diyorum.” Lacan transfer ve tekrarlama kavramlarını birbirinden kesin formda ayırır. Böylelikle psikanalisti hayli farklı hatta ayrıcalıklı denebilecek bir yere konumlandırır. Lacan’dan alıntılıyorum: “Freud bir yana, herkesin transfer konusuna getirdiği katkıda, açıkça kendi isteği okunmaz mı? Yalnızca Karl Abraham’ın kısmi objeler kuramından hareketle size onun tahlilini yapabilirim. Problem yalnızca analistin bu bahiste hastasıyla ne yaptığını düşündüğü değildir. Bir de analistin, hastanın onunla ne yapacağını düşündüğü sıkıntısı var. Sözgelimi Abraham tam bir anne olmak istiyordu. Nünbergin de birtakım niyetleri vardır; Aşk ve Transfer üzerine gerçekten dikkate paha makalesinde kendini ömür güçleri ile vefat güçleri ortasında arabulucu pozisyonunda gösterir, ki bu notada ilahi bir pozisyona sahip olma isteğini görmemek mümkün değildir.” Pekala Lacan’ın analistlerin transfer kavramına getirdikleri bakış açılarına getirdiği yorumu kendisine döndürürsek ne olur? Lacan bilme dileğiyle yanıp tutuşuyordu. Pekala bu bilgiyi nerde arıyordu? Hiç elbet Freud’ta. Onun hakkında şu söylediklerine bakın: “O yalnızca bildiği varsayılan özne değildi. Biliyordu (…)”. Üstelik bunları söylerken yer yer ortaya çıkan o şakacı halinden hiç eser yoktur. Çok ciddidir. Tahminen de onda kendi tahlilinin bile açığa çıkarmadığı şeyleri açığa çıkartan Freud idi.

Kaynak : Doktor Sitesi

İlgili Yazılar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir