DEHB’li bir çocukla yaşamak, ebeveynler için sadece çocuğun davranışlarını yönetmeyi değil, tıpkı vakitte kendi hislerini da daima düzenlemeyi, baş etmeyi ve yönetmeyi gerektiren bir süreçtir. Gün içinde tekrar eden benzeri çatışmalar, vakitle ebeveynlerde önemli bir duygusal yük oluşturur. Bu çatışmalar birden fazla vakit sırf o ana verilen reaksiyonlar değildir; birikmiş yorgunluk, tükenmişlik ve daima tetikte olma hâlinin dışavurumudur. Bu nedenle ebeveynin verdiği reaksiyon, tek bir davranıştan çok uzun müddettir taşınan bir tansiyona yönelmiş olabilir. Çatışma anlarında sadece çocuğun değil, ebeveynin de duygusal düzenleme marifetleri zorlanır. Klinik pratikte sıkça karşılaşılan bağırma, sert yansılar verme, ani cezalar uygulama ya da sonrasında pişmanlık duyulan kelamlar söyleme üzere davranışlar, birçok vakit ebeveynin makus niyetinden değil; duygusal kapasitesinin o an için aşılmasından kaynaklanır. Öfke yükseldiğinde beynin mantıklı düşünmeden sorumlu alanları süreksiz olarak fonksiyonunu yitirir ve bu durum, yapılan açıklamaların, ikazların ya da cezaların etkisiz kalmasına neden olur. Bu türlü anlarda hem çocuk hem de ebeveyn için irtibat kanalı kapanır ve ebeveyn kendisini denetimini kaybetmiş hissedebilir. Bu hissin akabinde ağır suçluluk ve pişmanlık hisleri devreye girebilir.
DEHB’li çocuklarla yaşanan çatışmalarda en temel ve tesirli yaklaşımlardan biri durabilmektir. Buradaki durmak; görmezden gelmek, pes etmek ya da sorunu ertelemek manasına gelmez. Bilakis, hislerin yatışabilmesi için şuurlu olarak vakit kazanmaktır. Ağır öfke ya da gerginlik anında konuşmaya devam etmek, tahlil aramak ya da kural hatırlatmak birçok vakit durumu daha da tırmandırır. Kısa bir mola vermek ise ebeveynin de çocuğun da hudut sisteminin sakinleşmesine, mantığın tekrar devreye girmesine imkan tanır. Bu süreç, oyunu bırakmak değil; oyuna daha sağlıklı bir formda devam edebilmek için verilen bir orta üzeredir. DEHB’li çocuklar ağır hisler içindeyken, kendilerinden beklenen davranışları sergilemekte zorlanabilirler. Bu noktada vakit, düzenleyici bir fonksiyona sahiptir. Kısa bir durma mühleti, çocuğun duygusal yoğunluğunun azalmasına ve yaşanan olaya daha gerçekçi bakabilmesine yardımcı olur. Tıpkı vakitte ebeveyn için de kendi hislerini toparlayabilme ve daha fonksiyonel bir tavır geliştirebilme fırsatı sunar. Bu molanın evvelce konuşulmuş, net ve inançlı bir çerçeveye sahip olması, ebeveynin kendini daha inançta hissetmesini sağlarken çocuğun da reddedilmediğini, sadece düzenlenmeye muhtaçlık duyulduğunu anlamasına yardımcı olur.
DEHB’li bir çocukla yaşamak, ebeveynlikten çok daha fazlasını gerektirir. Daima tekrar eden davranışlarla baş etmeye çalışmak, tetikte olmak ve kendi hislerini yönetmek önemli bir emek ister. Bu süreçte ebeveynin vakit zaman zorlanması, öfkelenmesi ya da tükenmiş hissetmesi insani ve anlaşılır bir durumdur. Klinik olarak değerli olan nokta, bu zorlanmayı fark edebilmek ve destekleyici başa çıkma yollarını geliştirebilmektir. Çocuğun hislerini düzenleyebilmesi için ebeveynin sakinliği bir dış dayanak fonksiyonu görür; fakat bu, ebeveynin her vakit sakin olması gerektiği manasına gelmez. Daha gerçekçi olan, fark etmek, durmak, gerekirse yine denemek ve bu süreçte ebeveynin kendisine karşı daha şefkatli olabilmesidir.
DEHB’li Çocuğunuzla Yaşadığınız Çatışmaları Nasıl Yönetebilirsiniz?
5
0

Kaynak : Doktor Sitesi
