Çocuk, tüm toplumlarda ebeveynlerin en bedelli varlığıdır. Çocuğun hastaneye yatırılması hem çocuk hem de ailesi için gerilimli bir süreçtir. Çocuğun sıhhat meselesinin ciddiyeti, ailenin de ruhsal olarak kuvvetli bir süreç geçirmesine neden olabilir. Çocuklarda ağır bakım gerektiren durumlar, önemli yaralanma ve vefat riskinin yüksek olması nedeniyle birçok ebeveyn gerilim, korku ve dehşete neden olur.
Çocuk ağır bakım ünitesinde ebeveynler için en büyük gerilim faktörlerinden biri, çocuktan fizikî olarak ayrılma, çocuğa bakım fırsatlarının hudutlu olması ve artık bağımsız, birincil karar vericiler olmadıkları için ebeveyn rolünün değişmesi yahut kaybıdır. Çocuğun hayati tehlikesinin olması, teşhis ve tedavi sistemlerinin bilinmemesi, ağır bakım ünitesinin donanımı, çalışanın çalışma ritmi ve çocukla irtibat kurulamaması, ailenin gerilim ve telaşını artırır.
Aile merkezli bakım, ailenin güçlü taraflarının desteklenmesi ve çocuğun bakımı ile sıhhatiyle ilgili kararların alınmasında ailenin etkin iştirakinin sağlanması unsuruna dayanmaktadır. Bu nedenle ağır bakım ünitelerinde çocukları bulunan ebeveynler için bir müdahale programının geliştirilmesi, bilgi ve tavsiye gereksinimi üst seviyede olan bilhassa anneler için gerekli ve değerlidir. Bu bahiste, ailenin çocuğun ağır bakım ünitesine girmesi, gerekli uygulama ve takviyeyle telaş ve gerilimini azaltması ve kendi gereksinimleri doğrultusunda uygun programın geliştirilmesi gerekmektedir.
Yoğun bakım, önemli hastalıklar yahut travmatik durumlar nedeniyle ağır tıbbi bakım gerektiren hastaların tedavi edildiği ünitedir. Çocuklar da bazen ağır bakıma gereksinim duyabilirler, lakin ağır bakımın çocuklar üzerindeki tesirleri yetişkinlerden farklılık gösterir. Çocuklar ekseriyetle ağır bakıma muhtaçlık duyduklarında daha hassas ve savunmasızdırlar. Bu nedenle ağır bakım süreci ve ortamı, çocuklar üzerinde olumsuz tesirlere neden olur. Ağır bakım ünitelerindeki yüksek teknoloji kullanımı, ağır bakım sürecindeki çocukların gerilimini artırır ve travmatik tecrübeler yaşamalarına neden olur. Ayrıyeten, ağır bakım sürecindeki müdahaleler ve tedaviler, çocukların duygusal sıhhatini tesirler. Çocuklarda ağır bakımda uzun müddet yatmak, kas zayıflığına yahut derin ven trombozu üzere komplikasyonlara yol açar. Ayrıyeten ağır bakımda yaşanan gerilim ve travma, çocukların duygusal yeterlilik hallerini etkileyerek travma sonrası gerilim bozukluğuna yol açar.
Sonuç olarak, ağır bakımın çocuklar üzerindeki tesirleri değerli bir mevzudur ve çocuk ağır bakımı sağlayan grupların bu tesirleri minimize etmek için ihtimam göstermeleri değerlidir. Bu maksatla, çocukların ağır bakım sürecinde fizikî ve duygusal gereksinimlerini karşılamak için kişiselleştirilmiş bir yaklaşım benimsemek değerlidir. Bu bağlamda ağır bakım sürecinde çocukların içerisinde bulundukları fizyolojik ve ruhsal süreç ebeveynlerin de çocuklarına ait telaşlarının artmasında neden olmaktadır. Bu nedenle, ağır bakım sürecinde ebeveynlerin ruhsal olarak desteklenmesi ve gerekirse online terapi dayanağı almaları hem çocuk hem de ailenin yeterlilik hâlinin korunmasına yardımcı olur.
Kaynakça: https://www.asesssjournal.com/index.php/pub/article/view/53/46
Yazarlar: Uzm. Kinik Psk. Tuğçe Bozçalı, Uzm. Kinik Psk. Tuğçe Bozçalı, Yrd. Doç.Dr. Buse Keskindağ ve Dr. Hakan Tekgüç
