Kalp Krizi Nedir?
Kalp krizi (tıbbi adıyla miyokard enfarktüsü), ekseriyetle koroner arter denilen kalp damarlarının ansızın tıkanması sonucu ortaya çıkar. Bu tıkanıklık, kalp kasına kâfi oksijenin ulaşmasını mahzurlar. Şayet müdahale edilmezse, kalp dokusunda kalıcı hasar oluşabilir.
Kalp krizi ekseriyetle göğüste baskı, sıkışma, ağrı, nefes darlığı, terleme ve çarpıntı üzere belirtilerle kendini gösterir. Bu sırada nabızda da değişiklik görülebilir.
Nabız Nedir ve Olağan Nabız Kaç Olmalı?
Nabız, kalbin bir dakikadaki atış sayısını gösterir. Nabız, kalbin ne kadar süratli çalıştığını anlamamıza yardımcı olur. Sağlıklı bir yetişkinde istirahat halindeyken olağan nabız değeri dakikada 60 ile 100 arasındadır.
Nabız şu faktörlerden etkilenebilir:
Fiziksel aktivite
Duygusal stres
Ateş
İlaç kullanımı
Kafein yahut nikotin alımı
Kalp ritim bozuklukları
Kalp Krizi Sırasında Nabız Kaç Olur?
Kalp krizi sırasında nabız bireyden bireye değişebilir. Kimi zaman nabız yükselir, kimi vakit ise normalin altına düşebilir. Bu değişim, kalp krizinin tipine ve şahıstaki mevcut sıhhat durumlarına bağlıdır.
Kalp Krizinde Yüksek Nabız (Taşikardi)
Bazı hastalarda kalp krizi sırasında nabız dakikada 100’ün üzerine çıkar. Bu duruma taşikardi denir. Kalp, dokulara gereğince oksijen ulaştıramadığı için daha süratli çalışmaya çalışır. Bu da nabzın hızlanmasına neden olur.
Taşikardi belirtileri:
Hızlı kalp atışları
Çarpıntı hissi
Nefes darlığı
Baş dönmesi
Kalp Krizinde Düşük Nabız (Bradikardi)
Özellikle alt duvar enfarktüsü geçiren şahıslarda nabız önemli formda düşebilir. Bu durum, kalbin elektriksel sisteminin etkilenmesinden kaynaklanabilir. Nabzın 60’ın altına düşmesine bradikardi denir.
Bradikardi belirtileri:
Yavaş kalp atışları
Sersemlik hissi
Göz kararması
Bayılma
Düzensiz Nabız (Aritmi)
Kalp krizi sırasında kalbin ritmi bozulabilir. Bu durumda nabız sistemsiz, bazen süratli bazen yavaş olabilir. Ritim bozuklukları kalp krizinin en tehlikeli komplikasyonlarından biridir.
Kalp Krizi Sırasında Nabız Değişikliğini Etkileyen Faktörler
Nabız her vakit tek başına değerlendirilmemelidir. Kalp krizi sırasında nabzın nasıl değişeceğini belirleyen birçok etken vardır:
Kriz geçiren bölgenin yeri (ön duvar, alt duvar vb.)
Hastanın yaş ve cinsiyeti
Kullanılan ilaçlar
Eşlik eden hastalıklar (hipertansiyon, diyabet, kalp yetmezliği vb.)
Stres seviyesi ve ağrı toleransı
Kriz sırasında oluşan komplikasyonlar (aritmi, kalp bloğu, şok)
Kalp Krizi Belirtileri ve Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar
Nabız değişimi, kalp krizinin tek belirtisi değildir. Kalp krizi sırasında şu belirtiler de gözlemlenebilir:
Kalp Krizi Belirtileri Listesi
Göğüste baskı, sıkışma yahut yanma hissi
Sol kola, sırta, boyna yahut çeneye yayılan ağrı
Nefes darlığı
Soğuk terleme
Mide bulantısı, kusma
Baş dönmesi
Ani bayılma
Aşırı halsizlik
Hızlı yahut yavaş nabız
Düzensiz kalp atışları
Bu belirtilerden biri ya da birkaçı varsa ve 5-10 dakikadan uzun sürüyorsa, acil tıbbi müdahale gerekir.
Kalp Krizi Sırasında Nabız Nasıl Ölçülür?
Evde kalp krizi geçirildiğinden şüphelenilen bir durumda nabız ölçmek, kişinin genel durumu hakkında bilgi verebilir. Nabız şu formlarda denetim edilebilir:
Bilekten: Başparmağın yanındaki atardamar hissedilerek
Boyundan: Gırtlağın çabucak yanındaki atardamardan
Akıllı saatler yahut tansiyon aletleriyle: Dakika başına atım sayısı ölçülebilir
Nabız çok süratliyse (örneğin 120-130 üzeri), çok yavaşsa (örneğin 40-50 altı) yahut düzensizse kesinlikle profesyonel yardım çağrılmalıdır.
Kalp Krizinden Korunmak İçin Neler Yapılabilir?
Kalp krizi geçirme riskini azaltmak ve kalp sıhhatini korumak için şu adımlar büyük ehemmiyet taşır:
Tansiyon ve kolesterol kontrolü
Düzenli egzersiz
Sigara ve alkolü bırakmak
Sağlıklı beslenmek (sebze, meyve, tam tahıl ağırlıklı)
Stresi azaltmak
Düzenli sıhhat denetimleri yaptırmak
Ailede kalp hastalığı varsa daha dikkatli olmak
Kalp krizinde nabız, bireye nazaran farklılık gösterebilir. Kriz sırasında nabız çok süratli olabilir (taşikardi), çok yavaşlayabilir (bradikardi) ya da büsbütün sistemsiz hale gelebilir (aritmi). Bu değişiklikler, kalp krizinin ciddiyetine ve beden üzerindeki tesirine nazaran şekillenir.
Nabzınızdaki ani değişiklikler, göğüs ağrısı ve nefes darlığı üzere belirtilerle birleşiyorsa, vakit kaybetmeden bir sıhhat kuruluşuna başvurmalısınız. Unutmayın, kalp krizi erken müdahaleyle tedavi edilebilir; geç kalmak ise hayatı tehdit eder.
