Latince kökeni ise ‘esneklik’ sözünden geliyor.
Esnek olanın sağlam olduğu , katı ve sert olanın ise kırılmaya ve yıpranmaya daha yatkın olması olarak düşündüğümüzde, ruhsal dayanıklılık hakkında biraz daha fikir sahibi olabiliyoruz.
Psikolojik dayanıklık, bebeklik devrimizde anne ya da bakım veren ile gelişen bağlanma cinsimiz ile de ilişkili…
Güvenli bağlanan çocuklarda, ruhsal dayanıklılığın daha fazla geliştiğini gösteren araştırmalar bulunuyor.
Pekala ruhsal dayanıklılığımızı nasıl geliştireceğiz ?
Bu sorunun cevabı için, birkaç anahtar kavramın altını çizmek isterim…
Öncelikle ‘kabul’…
Keşkeleri çok olan bir kültürün insanlarıyız kabul.
Ancak içinde bulunduğumuz durumu kabul etmekte ne kadar zorlanırsak, kanılarımız de bir o kadar katılaşacaktır.
Var olanı kabul etmek, yolumuza devam edebilmenin değerli anahtarlarından!
Değişikliklere açık olmak ve yeniye ahenk sağlamak bizi daha güçlü kılacaktır…
Daha kuvvetli vakitlerde ise ‘en makûs ne olur?’ sorusunu kendimize sormayı,
Ve bu soruyu yanıtlarken, aslında sorunla başa çıkma marifetlerimizi daha net görebilmeyi ihmal etmeyelim.
İçinde bulunduğumuz durumu kabul ettikten sonraki anahtarımız ise ‘gerçekçi iyimserlik’
Zira, burada bahsettiğimiz optimistlik hayata pembe gözlüklerle bakmak manasına gelmiyor.
Düşüncelerimizin hislerimizi oluşturduğu ve hislerimizin da davranışlarımızın kaynağı olduğunu göz önünde bulundurursak, müspet niyetin gücünü görmezden gelemeyiz.
Meşhur bardak örneğindeki üzere, bardağın yarısının dolu ve öteki yarısının boş olduğunu görmek yerine, bardağı bir bütün olarak değerlendirip boş olan yarısını nasıl doldurabileceğimize odaklanmak olumlu niyet şekli ile ve gerçekçi bir yaklaşım ile kıymetlendirilebilir.
Unutmayın, müspet ve negatif fikirler beynimizin farklı bölgelerine işlenir ve farklı yoğunluklarda yaşanır.
Dehşet, tehlike üzere olumsuz hisler daha ağır yaşanır ve tesiri daha uzun sürecektir. Bu nedenle, her bir olumsuz niyet için, üç adet olumlu niyet üretmeyi deneyimlemek tavsiye edilir.
Olumsuz hislerin tesirini azaltmak için bu metod yararlı olacaktır.
Ayrıca optimist bir bakış açısı, olumsuz durumların da değiştirilebileceğini gösterir.
Örneğin, berbat bir başlangıç yaptığımız gün için kendimize şöyle bir cümle kurabiliriz:
‘Güne istediğim üzere başlayamadım lakin geri kalanını değiştirmek benim elimde ve hoş geçmesi için elimden geleni yapacağım!’
Psikolojik dayanıklılık için bir başka anahtarımız ise ‘sorumluluk’
İçinde bulunduğumuz olumlu ve olumsuz her durumda, kendi hissemizin sorumluluğunu alarak yola devam edebilmekten bahsediyoruz.
Hayatımızda mutlu olmadığımız durumları tespit etmek, değiştirmek için yapılması gerekenleri belirlemek, suçladığımız bireyler varsa onları fark edebilmek, içinde bulunduğumuz duruma dışarıdan bakabilmek ve yeni bakış açıları edinebilmek burada farkındalığımızı arttıracaktır.
Kendi hissemize düşenlerin sorumluluğunu da aldıktan sonra, bir öbür anahtar ‘ ilişki kurmak’
Dayanışma kurabilmek, başkalarıyla dayanak alış verişinde bulunmak bizi daha esnek kılacaktır.
Gerektiğinde yardım isteyebilmek, bağ kurmayı ve samimiyeti beraberinde getirecektir.
Temaslarımız güçlendikçe ruhsal dayanıklılığımız da gelişecektir.
Psikolojik dayanıklılığa sahip olabilmek için son ve tahminen de en değerli anahtarlar ise ‘çözüm odaklılık’ ve ‘hayata tesir edebilmek’tir.
Örneğin; çocuklara başarılı oldukları bir alanda övgüyü, zeka ve yetenekleri yerine eforlarına ve sürece yöneltmek hayata tesir edebilme inançlarını geliştirecektir. Sabit özelliklerine güvenmek yerine, emek ve gayret göstererek daha faal bir halde hayatlarını yönetebileceklerdir.
Psikolojik manada dayanıklılığımızı yükseltmek için;
İşler zorlaştığında çaba edecek bir yol bulmayı,
gayret gösterildiğinde her sorun için bir tahlil yolu bulunabileceğine ve
maksatların gerçekleştirilebileceğine inanmayı, beklenmedik durumlarda yeni yolları deneyimleyebilmeyi ve
aksiliklerin üstesinden gelebilmeyi deneyimlemeyi unutmayalım…
