İnsan psikolojisi, erken çocukluk devrinde şekillenen kalıplar ve öğrenmelerle hayat uzunluğu etkilenir. Jeffrey Young tarafından geliştirilen Şema Terapi kuramı, bireyin çocuklukta edindiği erken periyot şemalarının yetişkinlikte nasıl kendini tekrar eden döngüler oluşturduğunu açıklar. Bu makalede, erken periyot ahenk bozucu şemaların yetişkinlikteki ruhsal, duygusal ve davranışsal tesirlerini ele alacağız. Şemalar, bireyin dünyayı algılama ve yorumlama biçimini belirleyen zihinsel temsillerdir. Young’a nazaran erken devir ahenk bozucu şemalar, çocukluk çağında karşılanan olumsuz yaşantılar sonucunda gelişen, bireyin kendisi ve öbürleri hakkındaki temel inançlarıdır. Bu şemalar, bilişsel, duygusal ve davranışsal seviyede hayat uzunluğu devam eden kalıplar oluşturur.

Günlük hayatta, diğerlerin beklentilerini karşılamak ile kendi gereksinimlerimiz ortasında bir istikrar kurmak, ruhsal sıhhatimiz için hayati bir mevzudur. Hudut koyma marifeti, sağlıklı ilgiler kurabilmek ve kendi ruhsal yeterli oluşumuzu koruyabilmek için kritik bir yetkinliktir. Lakin, birçoğumuz hayır demekte zorlanır ve bu durum vakitle tükenmişlik hissine yol açabilir. Pekala, hudut koymak neden kıymetlidir ve nasıl geliştirilebilir?

Zihinsel sıhhat, bireyin duygusal, ruhsal ve toplumsal açıdan nasıl işlediğini tanımlar. Vücut sıhhati ise, bedende fizikî olarak ortaya çıkan durumları kapsar. Lakin, bu iki alan birbirinden bağımsız değildir. Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, zihinsel sıhhatin vücut sıhhati üzerinde değerli bir tesiri olduğunu göstermektedir. Ruhsal durumlar, bedende biyolojik, kimyasal ve hatta genetik seviyede değişimlere neden olabilir. Birebir halde, vücudun sıhhati da zihinsel durumu şekillendirebilir.

DEHB’li çocuklarla yaşanan çatışmalarda en temel ve tesirli yaklaşımlardan biri durabilmektir. Buradaki durmak; görmezden gelmek, pes etmek ya da sorunu ertelemek manasına gelmez. Tersine, hislerin yatışabilmesi için şuurlu olarak vakit kazanmaktır. Ağır öfke ya da gerginlik anında konuşmaya devam etmek, tahlil aramak ya da kural hatırlatmak birçok vakit durumu daha da tırmandırır. Kısa bir mola vermek ise ebeveynin de çocuğun da hudut sisteminin sakinleşmesine, mantığın yine devreye girmesine imkan tanır.

Araştırma sonucunda Rehberlik ve Ruhsal Danışmanlık Kısmı öğrencilerinin depresyon seviyelerinin düşük olduğu görülmüştür. Depresyon ile bağlantılı olduğu düşünülen sınıf değişkeni ile ilgili manalı bir fark bulunamamıştır. Rehberlik ve Ruhsal Danışmanlık kısmı öğrencilerinin depresyon seviyelerinin düşük olmasında üniversiteye giriş imtihanında yüksek sıralamalarla gelmelerine bağlı olarak özgüvenlerinin yüksek olması ve olumlu benlik algılayışına sahip olmaları olabilir. Bunun yanında almış oldukları temel psikoloji eğitimleri öğrencilerdeki öz farkındalığı ve içe bakış yeteneğini artırmış olabilir. Bu araştırmada Atatürk Üniversitesi Rehberlik ve Ruhsal Danışmanlık kısmı öğrencilerinin depresyon seviyeleri ile bağlı olduğu düşünülen sınıf ve cinsiyet değişkenleri araştırma bağlamında incelenmiştir. Bu araştırmanın cihanını fakültede tahsil gören 90 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem seçkisiz formülle seçilmiş olup 51 kız ve 39 erkek öğrenciden meydana gelmektedir.RPD

Ergenlikte görülen uzaklaşma ve sertlik birçok vakit kopuş değil, gencin kimliğini kurma gayretidir. Bu devirde ilgiyi güçlendiren şey nasihat değil; yargısız dinlemek, dengeli davranmak ve inançlı bir alan sunmaktır.