İnsan, yalnızca dışsal mükafatlar ya da amaçlarla değil, bilinçdışı çatışmalarıyla, içsel dirençleriyle, geçmiş tecrübelerinin oluşturduğu duygusal kalıplarla da hareket eder. Bazen harekete geçememek, “istememek” değil, farkında olunmayan duygusal yüklerin ve bastırılmış çatışmaların bir sonucudur. Bu durum, kişinin motivasyon eksikliği yaşadığı inancına yol açabilir. Meğer ortada eksik olan şey motivasyon değil, içsel müsaade olabilir.
Kişi bir gaye belirlediğinde, bu maksadın kendi iç dünyasında ne manaya geldiği birden fazla vakit göz arkası edilir. Bir işe başlamak, yalnızca plan yapmaktan ibaret değildir; o planın kişinin benliğiyle, duygusal geçmişiyle nasıl örtüştüğü de değerlidir. Kimi vakit bir aksiyona girişmek, bilinçdışı seviyede korku verici olabilir. Örneğin muvaffakiyet, birtakım bireyler için fark edilmek, beklentiye maruz kalmak ya da yalnızlaşmak manasına gelebilir. Bu manalar farkında olunmadan zihinde yer edindiğinde, kişi “neden başlamıyorum?” diye kendini sorgulasa da derinlerde o işe başlamak istemediği için değil, başladığında yaşayacağı hislerle yüzleşmeye hazır hissetmediği için durur.
Bu nedenle motivasyonun gelmesini beklemek, birçok vakit gerçek nedenin üstünü örten bir savunma haline gelir. Hareket etmemek, zihnin “henüz hazır değiliz” iletisidir lakin bu bildiri her vakit doğruyu yansıtmaz. İnsan davranışı sırf mantıkla açıklanamaz; birçok karar ve hareket duygusal süreçlerin sonucudur. İç dünyasında kendiyle barışık olmayan birinin, ne kadar motive olmaya çalışırsa çalışsın harekete geçememesi, dışsal bir eksiklikten değil, içsel bir çatışmadan kaynaklanabilir.
Bu noktada asıl gereksinim duyulan şey, motivasyonu beklemek değil, neden beklediğini anlamaktır. Aksiyona geçmek, bazen motivasyonu akabinde getirir. Zira bir işe başlamak, zihinde o işin mümkün olduğuna dair yeni bir inanç oluşturur. Küçük adımlar, büyük içsel pürüzleri aşmak için başlangıç noktası olabilir. Beklemek yerine küçük lakin sistemli bir adımla başlamak, zihinsel mahzurları çözmenin en tesirli yoludur.
Sonuç olarak, motivasyon bir ön şart değil, birden fazla vakit bir sonuçtur. İnsan kendi iç dünyasını tanıdıkça, harekete geçmenin duygusal mahzurlarını fark ettikçe, motivasyonu beklemek yerine onu hareketle yaratabileceğini tecrübeler. Başlamak için hazır hissetmeyi beklemek, aslında içsel çatışmalardan kaçınmaktır. Lakin o çatışmalar fark edilip kabul edildiğinde, hareketsizlik yerini dönüşüme bırakabilir.
