İletişim sorunları, bireylerin toplumsal, romantik ve mesleksel ilgilerinde en sık karşılaşılan ruhsal zahmetler ortasında yer almaktadır. Bu sorunlardan biri olan pasif-agresif irtibat, birçok vakit açık çatışmalar kadar fark edilmemekle birlikte, ilgiler üzerinde uzun vadede önemli yıpratıcı tesirlere sahiptir. Pasif-agresif bağlantı, bireyin olumsuz his ve niyetlerini direkt söz etmekten kaçınarak, dolaylı ve örtük yollarla karşı tarafa yansıtması biçiminde tanımlanmaktadır.

Bu irtibat biçiminde birey, sözel seviyede uyumlu, sakin ya da kabullenici bir tavır sergilerken; davranışsal seviyede geciktirme, unutma, isteksizlik, alaycı tabirler yahut imâ yoluyla reaksiyonunu ortaya koyar. Bu durum, karşı tarafın neyin yanlış gittiğini anlamasını güçleştirir ve alakalarda belirsizlik, öfke birikimi ve duygusal kopukluk yaratabilir. Bilhassa yakın bağlarda pasif-agresif irtibat, kronik bir sorun haline gelerek karşılıklı güvensizliği besleyebilir.

Pasif-agresif bağlantının gelişiminde çeşitli ruhsal ve çevresel faktörler tesirli olmaktadır. Araştırmalar, bu bağlantı biçiminin sıklıkla çatışmadan kaçınma eğilimi, reddedilme korkusu ve his düzenleme zahmetleriyle alakalı olduğunu göstermektedir. Çocukluk devrinde hislerini açıkça tabir etmenin cezalandırıldığı ya da görmezden gelindiği aile ortamlarında yetişen bireylerin, yetişkinlikte dolaylı irtibat yollarına daha fazla başvurduğu bilinmektedir. Bu bireyler için açık bağlantı, tehdit edici ya da riskli algılanabilmektedir.

Psikolojik istişare sürecinde pasif-agresif bağlantının fark edilmesi, danışanın bağlantı örüntülerinin anlaşılması açısından kıymetli bir ipucu sunar. Müracaat sürecinde bireyin bastırılmış hislerinin tanımlanması, his farkındalığının artırılması ve bu hislerin sağlıklı yollarla söz edilmesine yönelik marifetlerin kazandırılması hedeflenir. Bilhassa assertif irtibat maharetlerinin geliştirilmesi, bireyin hem kendini tabir edebilmesini hem de münasebetlerinde daha istikrarlı bir tavır sergilemesini desteklemektedir.

Sonuç olarak pasif-agresif bağlantı, kısa vadede çatışmadan kaçınmayı sağlıyor üzere görünse de uzun vadede ilişkisel doyumu azaltan ve ruhsal güzel oluşu olumsuz etkileyen bir bağlantı sorunudur. Bu nedenle hem ferdî farkındalığın artırılması hem de irtibat maharetlerinin güçlendirilmesi, sağlıklı bağlantıların sürdürülebilmesi açısından kritik bir rol oynamaktadır.

Kaynakça

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Washington, DC: APA.

Baron, R. A., & Branscombe, N. R. (2017). Social Psychology (14th ed.). Pearson Education.

Buss, A. H., & Perry, M. (1992). The aggression questionnaire. Journal of Personality and Social Psychology, 63(3), 452–459. https://doi.org/10.1037/0022-3514.63.3.452

Linehan, M. M. (2015). DBT® Skills Training Manual (2nd ed.). New York: Guilford Press.