İletişim sorunları, bireyler ortası bağlantılarda en sık karşılaşılan ruhsal zahmetlerden biri olup, bu sorunların çözülmeden sürmesi ilişkisel doyumu ve ruhsal güzel oluşu olumsuz istikamette etkileyebilmektedir. Bu bağlamda sessiz kalma (stonewalling) davranışı, pasif-agresif irtibat biçimleri ortasında yer alan ve birden fazla vakit fark edilmesi güç olan bir bağlantı örüntüsü olarak dikkat çekmektedir. Sessiz kalma, bireyin yaşadığı duygusal rahatsızlığı açıkça söz etmek yerine bağlantıdan geri çekilmesiyle karakterizedir.
Sessiz kalma davranışı sırf konuşmamakla hudutlu değildir; göz teması kurmama, kısa ve tek sözlük karşılıklar verme, bedensel olarak ortamdan uzaklaşma ya da dijital irtibatı kesme üzere çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilir. Bu davranış, birden fazla vakit “sakinleşmek” ya da “tartışmayı büyütmemek” münasebetleriyle meşrulaştırılsa da, süreklilik kazandığında alakada önemli bir irtibat kopukluğu yaratmaktadır. Karşı taraf, yaşanan sorunun ne olduğu konusunda belirsizlik yaşar ve bu durum duygusal itimadın zedelenmesine neden olabilir.
Sessiz kalma davranışının altında yatan ruhsal dinamikler incelendiğinde, çatışmadan kaçınma eğilimi ve hisleri düzenlemede yaşanan zahmetler ön plana çıkmaktadır. Birey, ağır hislerle baş etmekte zorlandığında bağlantısı büsbütün keserek kendini muhafazaya çalışabilir. Bilhassa geçmiş yaşantılarda açık bağlantının olumsuz sonuçlar doğurduğu tecrübeler, bireyin geri çekilme davranışını öğrenilmiş bir baş etme sistemi haline getirebilir.
Araştırmalar, sessiz kalma davranışının bilhassa yakın alakalarda uzun vadeli olumsuz sonuçlar doğurduğunu göstermektedir. Gottman’ın evlilik münasebetleri üzerine yaptığı çalışmalarda, stonewalling davranışının bağ doyumunu azaltan ve ayrılık riskini artıran temel irtibat örüntülerinden biri olduğu belirtilmektedir. Bağlantının kesilmesi, sorun çözme süreçlerini sekteye uğratmakta ve taraflar ortasında kronik bir duygusal uzaklık oluşmasına yol açmaktadır.
Psikolojik müşavere sürecinde sessiz kalma davranışının ele alınması, danışanın münasebet içindeki his söz biçimlerinin anlaşılması açısından değerli bir kıymetlendirme alanı sunar. Bu süreçte danışanın geri çekilme davranışının fonksiyonu ele alınır ve hislerini daha inançlı, açık ve istikrarlı yollarla söz edebilmesi desteklenir. Duygusal farkındalık çalışmalarının ve assertif bağlantı marifetlerinin güçlendirilmesi, sessiz kalma davranışının yerini daha sağlıklı irtibat biçimlerine bırakmasına katkı sağlar.
Sonuç olarak sessiz kalma, kısa vadede çatışmayı azaltıyor üzere görünse de uzun vadede ilişkisel bağları zayıflatan ve bağlantı sorunlarını derinleştiren bir davranış örüntüsüdür. Bu nedenle bireylerin bu davranışı fark etmeleri ve alternatif bağlantı yolları geliştirmeleri, ilişkisel sıhhatin korunması açısından değerli bir adım olarak bedellendirilmektedir.
Kaynakça
Gottman, J. M., & Levenson, R. W. (1992). Marital processes predictive of later dissolution: Behavior, physiology, and health. Journal of Personality and Social Psychology, 63(2), 221–233.
Gottman, J. M. (2015). The Seven Principles for Making Marriage Work. New York: Harmony Books.
American Psychological Association. (2020). APA Dictionary of Psychology. Washington, DC: APA.
