Eğer toplumsal medyada gezinirken bir anda hayatta geri kalmış üzere hissettiysen, yalnız değilsin. Bir arkadaşının “hayalindeki işe” girdiğini, bir iş arkadaşının kitap yayımladığını ya da uzak bir tanıdığının birinci konutunu aldığını görmek, sende bir anda öz kuşku dalgası yaratabilir. Kendine şunu sormaya başlarsın: Neden ben orada değilim? Nerede yanlış yapıyorum?

Bu, kıyasın tuzağıdır. Ve üretkenmiş üzere hissettirse de – güya kendine yeni bir maksat koyuyormuşsun üzere – çoklukla seni yüreksiz, korkulu ya da tükenmiş hissettirir.

Neden Kıyaslarız?

Kıyaslama derinlemesine insani bir içgüdüdür. Evrimsel açıdan, kümede nasıl performans gösterdiğimizi anlamamıza yardımcı olmuştur. Fakat günümüz dünyasında, bilhassa de yüksek gayelere sahip şahıslarda, bu içgüdü aykırı tepebilir. Bizi geliştirmek yerine, sahip olmadıklarımıza odaklanmamıza neden olur.

Başkalarıyla kendimizi kıyasladığımızda, çoklukla onların en parlak anlarına odaklanır ve bunları kendi perde gerisindeki uğraşlarımızla ölçeriz. Bu adil bir kıyas değildir. Üstelik pek de yararlı değildir. Sen onların hayatını yaşamıyorsun; onların tecrübeleriyle, dayanak sistemleriyle ya da bedelleriyle değil. Sen kendi hayatını yaşıyorsun.

Gizli Bedel

Zamanla, daima kıyaslama özsaygıyı aşındırır. Muvaffakiyetlerini küçültür, geleceğini daha da uzak hissettirir. Hatta sana ilişkin olmayan gayeler belirlemene neden olabilir; değerlerinle örtüşmediği halde, dışarıdan etkileyici göründüğü için kimi şeylerin peşinden gidebilirsin.

Daha da kaygı verici olan ise, kıyasın ilerlemeni nasıl gördüğünü çarpıtabilmesidir. Daima oburlarının nerede olduğuna odaklanırsan, kendi ne kadar yol aldığını fark etmeyi bırakırsın.

Odağı Kaydırmak

Peki, nasıl durdurabilirsin? Öncelikle, kıyaslamayı büsbütün ortadan kaldıramayacağını bil. Ve bu sorun değil. Hedef bağışıklık kazanmak değil. Kıyaslama ortaya çıktığında fark et, ismini koy ve son kelamı ona verme.

Bunu yapmanın birkaç yolu:

• Tetikleyicilerini belirle. Hangi toplumsal medya uygulaması? Belli bir kişi mi? Yoksa günün muhakkak saatlerinde mi daha savunmasız hissediyorsun? Farkındalık, döngüyü kırmayı kolaylaştırır.
• Değerlerinle yine bağ kur. Kendine sor: Benim için en çok ne kıymetli? Nasıl bir hayat istiyorum? Maksatların egodan değil, manadan beslendiğinde daha doyurucu olur.
• Kendi gelişimini takip et. Kıyas dışarıya odaklanmanı sağlar. Sen içe dön. Geçen yıl, hatta geçen ay nasıl büyüdüğünü düşün. İlerleme her vakit yüksek sesli değildir, lakin ilerlemedir.
• Başkalarını kutla – ancak kendine bağlamadan. Bir oburu için memnun olabilir ve kendi yoluna sadık kalabilirsin. Onların başarısı seninkini küçültmez.

Kendi Tempona Nazaran Büyümeye Müsaade Ver

Sen geri kalmıyorsun. Kendine has bir yoldasın; kendi vakti, zorlukları ve ödülleriyle. Kıyaslamayı bıraktıkça, özgünlüğe, sevince ve gerçek büyümeye daha çok alan açarsın.

Ve bu, oburunun “ön plana çıkarılmış hayat kesitlerinden” çok daha kıymetlidir.

Kaynakça: https://www.azevedofamilypsychology.com/mental-health/how-to-stop-comparing-yourself-to-others

Türkçeye Çeviren – Düzenleyen: Fatih Özmez