Kalp Damar Tıkanıklığı Nedir?
Kalp, daima çalışan bir pompadır ve kendi çalışması için de oksijen açısından güçlü kana gereksinim duyar. Bu kan, kalbin dış yüzeyinde bulunan koroner arterler ile taşınır.
Ancak vakitle bu damarların içinde yağ, kolesterol, kalsiyum ve başka hususlar birikerek plaklar oluşturabilir. Bu birikintiler damarları daraltır ve kan akışını kısıtlar. Tam tıkanma durumunda ise kalp krizi meydana gelir.
Kalp Damar Tıkanıklığı Neden Tehlikelidir?
Tıkanan damardan gereğince kan geçemezse, kalp kası oksijensiz kalır. Bu da göğüs ağrısı (anjina), ritim bozuklukları ya da kalp krizi gibi önemli sonuçlara yol açabilir. Damar tıkanıklığı yalnızca kalpte değil; beyinde felce, bacaklarda yürüyüş kısıtlılığına, böbreklerde işlev kaybına da neden olabilir.
Ayrıca Okuyun; Kalp Damar Tıkanıklığını Gösteren Testler
Kalp Damar Tıkanıklığı Belirtileri
Kalp damar tıkanıklığının belirtileri şahıstan bireye farklılık gösterebilir. Bilhassa bayanlar, yaşlılar ve diyabet hastalarında klasik göğüs ağrısı olmadan da hastalık ilerleyebilir. İşte dikkat edilmesi gereken esas belirtiler:
1- Göğüs Ağrısı (Angina Pektoris)
En yaygın belirtidir. Göğüsün ortasında yahut sol tarafında hissedilen baskı, sıkışma, yanma ya da dolgunluk hissidir. Ağrı ekseriyetle:
Eforla başlar (örneğin merdiven çıkarken),
Dinlenince geçer,
Sol kola, sırta, uzunluğuna ya da çeneye yayılabilir.
Bu ağrı kalp krizine işaret etmese de, önemli damar tıkanıklığının habercisidir.
2- Nefes Darlığı
Kalp kâfi kan pompalayamadığında beden bu açığı telafi etmeye çalışır ve kişi daha çabuk nefessiz kalır. Eforla ortaya çıkan ya da gece uykudan uyandıran nefes darlığı, kalp damarlarında tıkanıklığın bir işareti olabilir.
3- Çarpıntı
Kalp ritmi bozulduğunda ya da kalp zorlandığında, kişi kalp atışlarını hissetmeye başlar. Bu durum ritim bozukluklarının yanı sıra, kalbin gereğince beslenemediği manasına da gelebilir.
4- Halsizlik ve Yorgunluk
Damarlar daraldığında, kalp daha az oksijen alır ve gereğince çalışamaz. Bu da kişinin günlük işlerini yaparken bile kolay kolay yorulmasına neden olur.
5- Terleme
Soğuk soğuk terlemek, bilhassa göğüs ağrısı ile birlikte görülüyorsa, kalp damar tıkanıklığının ve hatta kalp krizinin belirtisi olabilir.
6- Mide Bulantısı ve Baş Dönmesi
Göğüs ağrısına eşlik eden mide bulantısı ve baş dönmesi kalp kaynaklı olabilir. Bu belirtiler bayanlarda daha sık görülür.
7- Kollarda, Omuzda yahut Sırtta Ağrı
Ağrı sadece göğüste değil, omuz, kol, sırt ve hatta dişlerde bile hissedilebilir. Bu çeşit ağrılar bilhassa eforla ortaya çıkıyorsa, damar tıkanıklığı akla gelmelidir.
Belirtiler Ne Vakit Ciddiye Alınmalı?
Aşağıdaki durumlardan biri yaşanıyorsa, vakit kaybetmeden en yakın sıhhat kuruluşuna başvurulmalıdır:
10 dakikadan uzun süren göğüs ağrısı
Dinlenmekle geçmeyen ya da eforla tekrar eden göğüs baskısı
Nefes darlığı, soğuk terleme, baş dönmesi ile birlikte olan şikayetler
Ani gelişen halsizlik yahut bayılma hissi
Egzersizle birlikte ortaya çıkan omuz yahut sırt ağrısı
Bu belirtiler, kalp krizi ya da önemli damar tıkanıklığının habercisi olabilir.
Kalp Damar Tıkanıklığını Gösteren Yaygın Belirtiler Listesi
Aşağıdaki liste, kalp damar tıkanıklığını düşündürebilecek temel belirtileri özetlemektedir:
Göğüs ağrısı yahut sıkışması
Eforla ortaya çıkan nefes darlığı
Kalp çarpıntısı
Soğuk terleme
Omuz, kol, sırt ya da çeneye vuran ağrı
Bulantı, baş dönmesi
Kolay yorulma, halsizlik
Kadınlarda Belirtiler Farklı Olabilir
Kadınlarda kalp damar tıkanıklığı, klasik göğüs ağrısı olmadan da ilerleyebilir. Bilhassa aşağıdaki belirtiler bayanlarda sık görülür:
Mide bulantısı
Sırt yahut mide ağrısı
Aşırı yorgunluk
Uyku problemleri
Hafif nefes darlığı
Anksiyete hissi
Bu nedenle bayanların bu farklı belirtileri de dikkate alması çok kıymetlidir.
Kalp Damar Tıkanıklığı Neden Olur?
Damar tıkanıklığına neden olan en önemli faktörler:
Yüksek kolesterol
Yüksek tansiyon
Sigara kullanımı
Diyabet
Hareketsiz yaşam
Sağlıksız beslenme
Genetik yatkınlık
Stres
Bu risk faktörleri denetim altına alındığında, damar tıkanıklığı önlenebilir ya da ilerlemesi yavaşlatılabilir.
Kalp damar tıkanıklığı, erken periyotta sinsice ilerleyebilen lakin vakitle önemli sonuçlara yol açabilen bir hastalıktır. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, halsizlik üzere belirtiler kolay üzere görünse de, aslında kalbin yardım daveti olabilir.
Bu sinyalleri görmezden gelmeyin. Erken teşhis, hayat kalitesini artırmakla kalmaz, hayat kurtarır. Unutmayın, kalbiniz sessizce çok şey anlatır. Onu dinlemeyi öğrenin.
