Kalp Spazmı Nedir?
Kalp spazmı, kalbi besleyen koroner damarlardan birinin ani ve süreksiz olarak daralmasıdır. Bu daralma sonucunda kalp kasına kâfi oksijen gitmez ve göğüste ani ağrı ortaya çıkabilir.
Tıbbi adıyla koroner arter spazmı olarak bilinir. Ekseriyetle kısa periyodiktir lakin tekrarlayıcı olabilir ve önemli sonuçlara yol açabilir.
Kalp Spazmı ile Kalp Krizi Ortasındaki Fark
Kalp spazmı geçicidir, damar tıkanıklığı yoktur lakin damar ansızın daralır. Kalp krizinde ise damar ekseriyetle pıhtı nedeniyle büsbütün tıkanır ve kalp kası hasar görür. Bu nedenle ikisi birbirinden ayrılmalıdır.
Kalp Spazmının Belirtileri
Kalp spazmı belirtileri birden fazla vakit kalp krizini taklit eder. Lakin kimi özellikleri ile ayırt edilebilir. Belirtiler ataklar halinde gelir ve çoklukla istirahat halindeyken başlar.
En Sık Görülen Belirtiler
Göğüs Ağrısı: Baskı, sıkışma, yanma formundadır. Ekseriyetle göğsün ortasında hissedilir.
Ağrının Yayılması: Sol kola, çeneye, boyna yahut sırta yayılabilir.
İstirahat Halinde Görülmesi: Eforla değil, çoğunlukla dinlenirken ortaya çıkar.
Gece ve Sabah Erken Saatlerde Başlaması: Vücudun hormon seviyeleri ile bağlıdır.
Soğuk Terleme ve Çarpıntı: Otonom hudut sistemi etkilenebilir.
Nefes Darlığı ve Baş Dönmesi: Spazm şiddetliyse bu belirtiler de eşlik edebilir.
Kalp Spazmı Belirtilerini Tanımanızı Kolaylaştıracak İpuçları
Göğüste baskı, yanma ya da sıkışma hissi
Sol kola ve çeneye yayılan ağrı
İstirahat halindeyken ağrı yaşanması
Gece uykudan uyandıracak kadar şiddetli göğüs ağrısı
Nefes darlığı, çarpıntı, baş dönmesi
Soğuk soğuk terleme
Ağrının birkaç dakika sürüp geçmesi
Kalp Spazmının Nedenleri Nelerdir?
Kalp spazmı birçok farklı nedenle ortaya çıkabilir. Bu nedenlerin kimileri direkt damarlar üzerinde etkiliyken, kimileri ise dolaylı yoldan tetikleyici olabilir.
Yaygın Nedenler
Yoğun gerilim: Vücutta adrenalin seviyesini artırarak damarları tesirler.
Sigara kullanımı: Damar duvarlarını tahriş eder ve spazm riskini yükseltir.
Aşırı soğuk havaya maruz kalmak
Uykusuzluk, sistemsiz hayat alışkanlıkları
Bazı ilaçlar yahut uyarıcı unsurlar (örneğin kokain)
Hormonal değişimler ve tiroit bozuklukları
Hipertansiyon ve yüksek kolesterol
Kalp Spazmı Nasıl Teşhis Edilir?
Kalp spazmı tanısı koymak bazen güç olabilir zira ataklar geçicidir. Hastane ortamında spazm esnasında çekilen EKG en kıymetli teşhis aracıdır. Fakat birtakım durumlarda ileri tetkikler gerekebilir.
Tanı Yöntemleri
EKG (Elektrokardiyografi): Spazm anında çekilirse değişiklik görülebilir.
Holter EKG: 24 saatlik kayıtla atak yakalanabilir.
Efor testi: Efor sırasında spazm tetiklenebilir.
Koroner anjiyografi: Damar yapısını direkt gösterir.
Ergonovin testi: Spazmı tetiklemek için özel unsurlar verilir (sadece uzman denetiminde uygulanır).
Kalp Spazmı Nasıl Tedavi Edilir?
Kalp spazmı tedavisinde maksat, tekrarlarını önlemek ve kalp dokusunu korumaktır. Tedavi hem ilaçla hem de ömür biçimi değişiklikleriyle yapılır.
İlaç Tedavisi
Nitratlar: Damarları genişleterek ağrıyı azaltır.
Kalsiyum kanal blokerleri: Spazm oluşumunu pürüzler.
Kolesterol düşürücü ilaçlar (statinler): Damar sıhhatini takviyeler.
Yaşam Şekli Değişiklikleri
Sigara ve alkol bırakılmalı
Stres idaresi sağlanmalı
Uyku nizamına dikkat edilmeli
Düzenli fizikî aktivite yapılmalı
Sağlıklı ve istikrarlı beslenmeye geçilmeli
Ne Vakit Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki belirtileri yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir kardiyoloji uzmanına başvurmanız gerekir:
Göğüs ağrısı şikâyetiniz varsa
Ağrılar istirahat halindeyken tekrarlıyorsa
Nefes darlığı, baş dönmesi ve bayılma hissi yaşıyorsanız
Ailenizde kalp hastalığı hikayesi varsa
Eğer gerilimli bir yapınız var ve kalbiniz ile ilgili kaygılıysanız, kalp krizi mi panik atak mı yazımızı da okuyabilirsiniz
Kalp Spazmından Korunmak İçin Neler Yapılabilir?
Kalp spazmını büsbütün önlemek mümkün olmasa da risk azaltılabilir. Esirgeyici tedbirler hem spazmları hem de ileride olabilecek kalp hastalıklarını önlemede tesirlidir.
Önerilen Hami Adımlar
Sigarayı bırakın.
Stresi denetim etmeyi öğrenin.
Kolesterol ve tansiyonunuzu tertipli denetim ettirin.
Yüksek tuz ve doymuş yağ içeren besinlerden uzak durun.
Haftada en az 150 dakika orta tempolu idman yapın.
Sonuç
Kalp spazmı, vaktinde fark edilip tedbir alındığında yönetilebilen bir durumdur. Göğüs ağrısını görmezden gelmek yerine ciddiye almak, hayat kurtarıcı olabilir.
Erken teşhis, tertipli takip ve sağlıklı ömür alışkanlıkları sayesinde kalp sıhhatinizi koruyabilirsiniz. Unutmayın, kalbiniz bir sinyal veriyorsa onu duymak sizin elinizde. Ayrıntılı bir inceleme için Doç. Dr. Muhammed Keskin web sitemiz üzerinden randevu alabilirsiniz.
