“Eli R. LEBOWITZ- Dertli ve Takıntılı Çocuklar” kitabından bir örnek;
Anna konutuna hırsız gireceğinden çok korkuyordu. Bir seferinde bir hırsızın onu kaçırdığıyla ilgili bir kabus görmüştü ve uyandığında bunun gerçek olduğundan emindi. Anna’nın babası Bryson bir şeyler yapmaları gerektiğine karar verdi. Çabucak gidip ön kapı için yeni bir kilit aldı, bulabildiği en uygun ve büyük kilidi seçti. Kilidi taktırdı ve konutlarının korunduğunu görebilmesi için Anna’ya gösterdi. “Gördün mü Anna?” dedi. “Sana hiçbir şey olmasına müsaade vermeyeceğim!” O gece Anna yeniden meskenlerine hırsızların girdiğiyle ilgili bir kabus gördü. Annesi onu sakinleştirmeye çalıştı fakat Anna hıçkıra hıçkıra ağlıyordu ve uzun müddet onu sakinleştirmek mümkün olmadı. Annesine, “Babam bile hırsızların geleceğini düşünüyor. İçeri girmemeleri için kocaman bir kilit aldı.” dedi.
Bu örnek, ailelerin çocuklarının telaşlarına karşı geliştirdiği hami tavırların nasıl yeterli niyetli lakin olumsuz sonuçlar doğurabileceğini gösterir. Ebeveynler, çocuklarının acı çekmesini istemedikleri için onların endişelerini yatıştırmaya, tehditleri ortadan kaldırmaya çalışırlar. Ancak bu tavır, çocuğa “Eğer annem ya da babam bu kadar tedbir alıyorsa, demek ki nitekim tehlike var” bildirisini verir. Böylelikle çocuk, korkusuyla baş etmeyi değil kaçınmayı öğrenir. Tasa, aslında herkesin hayatında belli ölçüde var olan ve esirgeyici bir fonksiyon gören bir histir. Lakin arttığında çocukların gerçeklikle bağını zedeleyebilir ve günlük ömürlerini kısıtlayabilir. Anna’nın yaşadığı durum, çocuk telaşının denetim edilemez hale geldiğinde hem çocuğu hem de aileyi nasıl etkilediğini gösterir. Daima tedbir alma, uyku sıkıntıları, ebeveyn-çocuk alakasında gerginlik üzere sonuçlar doğurabilir. Pekala çocuğunuzun korkuyu denetim edebilmesi için ona nasıl yardımcı olmalısınız?
Çocuğun tasasıyla baş etmesine rehberlik etmek, onun hissini görmezden gelmek ya da “korkacak bir şey yok” demek değildir.
Tam tersine, “korktuğunu anlıyorum, bu hisle ne yapabiliriz birlikte bakalım mı?” diyebilmektir.
Çocuk, tasasını bastırmak yerine tanımayı, hissinin gelip süreksiz olduğunu fark etmeyi öğrenir.
Bu da vakitle inanç hissini güçlendirir — dışarıdaki kilitlerle değil, içsel dayanıklılıkla kurulan bir itimat.
Kaygı, çocuğun dünyasında artık tehdit değil, anlaşılabilir bir duyguya dönüşür.
Ebeveynin müdafaaya değil, güçlendirmeye odaklandığı her an; çocuğun kendi iç kilidini açabildiği bir ana dönüşür.
Ebeveynlerin korkulu çocuklara karşı sergilediği uyum davranışları — örneğin çocuğun kaygılandığı durumları büsbütün ortadan kaldırmak, onun yerine konuşmak, teminat vermek yahut daima tedbir almak — kısa vadede rahatlama sağlasa da uzun vadede korkuyu besler.
Zira her ahenk davranışı, çocuğa şu kapalı iletisi verir:
Oysa çocuk, tasa veren bir durumla denetimli formda karşılaştıkça, vücudu ve zihni o hissin süreksiz olduğunu öğrenir.
Ebeveynin vazifesi bu süreçte çocuğun kaçınmasını desteklemek değil, hamasetini desteklemektir.
Uyum davranışlarını azaltmak; çocuğu kendi duygusal kaslarını kullanmaya teşvik eder.
Bu, onu ansızın zorlamaktan çok, küçük adımlarla “dayanabilme” kapasitesini artırmak manasına gelir.
Bir mühlet sonra çocuk, dışarıdaki tehditleri değil, içindeki gücü fark etmeye başlar.
Kaygının yönetilmesinde maksat, çocuğu korkusuz yapmak değil; korktuğunda da ilerleyebilmesini öğretmektir.
Ve bu, ebeveynin adım adım geri çekilmesiyle, çocuğun adım adım güçlenmesiyle mümkün olur.
