Her gün ergen kız ve erkek çocukları, hoşluk ve erkekliğe dair gerçekçi olmayan temsillerle bombardımana tutuluyor. Bu görsel ataklar; toplumsal medya, televizyon dizileri, sinemalar, internet siteleri ve daha fazlası aracılığıyla reklam şirketlerinden geliyor. Tanınan kültür, vücut algısı ve davranışlarla ilgili çarpıtılmış fikirleri teşvik ederek gençleri hayatlarının son derece hassas bir devrinde etkiliyor.
Medyadaki bariz yanlış temsillere rastlamak sıkıntı değil. Instagram gönderilerinde sık sık photoshoplanmış (düzenlenmiş) görseller yer alıyor. Grafik dizayncılar bir ünlünün yüzünü yazılımla inceltebiliyor. Bir aktris biraz kilolu mu görünüyor? Moda sanayisinin hoşluk anlayışına daha âlâ uyması için kalçalarını yapay olarak inceltmek sorun değil. Bu, kızlara ve bayanlara çok net bir bildiri veriyor: Toplum tarafından pahalı sayılmak için çok zayıf olmalısın.
Öte yandan erkeklere de kaslı bir bedenin —genellikle steroid kullanımına bağlıymış üzere görünen— erkekliğin ülkü biçimi olduğu öğretiliyor. Bu çok “erkeksi” rol modeller, özel idman yollarını ya da o ince ve kaslı görünüme ulaşmanın “kolay” adımlarını paylaştığında, ergenler onlara kolaylıkla inanıyor.
Ergenlerin zihni bu tezleri eleştirel biçimde sorgulayacak tecrübeye sahip değildir. Örneğin, bu çeşit bir fiziğin sıradan birinin basitçe elde edebileceği bir şey olmadığının farkında değildirler. Medya, günde saatlerini beden geliştirmeye ayırmadıkça ya da sıhhat açısından hayli riskli birtakım sistemlere başvurmadıkça ortalama bir insanın asla bu türlü görünemeyeceğini açıklamaz. Benzeri halde genç kızlar da favori moda modellerinin çok zayıf görünümüne ulaşmaya çalışmanın ne kadar tehlikeli olduğunu birden fazla vakit anlayamaz.
Ergenler medyada gördükleri imajlara ulaşamadıklarını düşündüklerinde, kendilerinde neyin “yanlış” olduğunu sorgulamaya başlarlar. Ergenlik dönemindelerse ya da akranlarından farklı bir halde gelişmişlerse, vücut algısı problemleri özsaygılarını ve hayat kalitelerini önemli biçimde zedeleyebilir. Bu aslında kimse için şaşırtan olmamalıdır. Araştırmacılar 1960’lardan beri çarpık vücut algısının (ya da vücut dismorfisinin) bulimiya ve anoreksiya nevroza üzere yeme bozukluklarına yol açabileceğini biliyor.
Gençlerde Sağlıklı Vücut Algısını Nasıl Teşvik Edebilirsiniz?
Ebeveynler, medyanın tesirlerinin bir kısmını dengelemeye yardımcı olabilir yahut en azından hayatlarındaki gençlere, medyada gördükleri birtakım şeyleri tekrar kıymetlendirme fırsatı sunabilirler.
Kendi vücudunuza dair sağlıklı bir algıya sahip olduğunuzu ve bunu korumak için sağlıklı davranışlar benimsediğinizi gösterin. Bunu çocuğunuzla birlikte idman yaparak gerçekleştirebilirsiniz. Birlikte yürüyüşe ya da bisiklet çeşidine çıkın, yoga dersine katılın yahut bahçede birlikte çalışın. Şayet size katılmak istemezlerse bile, onların ilgilendiği etkinliklere katılamasanız da ilgi gösterin.
Çocuğunuza, diyet ve vücutla ilgili reklamları eleştirel düşünmeyle değerlendirmeyi öğretin. Kızınız ya da yeğeniniz muhakkak bir bayan ünlü üzere görünmesi gerektiğini düşünüyorsa, her gün bu standartlara uyan kaç kişi gördüğünü sorun ve bu fikri sorgulamasını sağlayın. Kalorilerin ve idmanın nasıl işlediğini anlamalarını sağlayın.
Sağlıklı bilişsel alışkanlıkları teşvik edin yani çocuğunuza, medyada duyduklarına ve gördüklerine karşı koymalarına yardımcı olacak “olumlu bir iç ses” geliştirmede takviye olun. 15 yaşındaki oğlunuz hiçbir vakit en sevdiği profesyonel atlet üzere görünmeyebilir; fakat sağlıklı ve istikrarlı bir bakış açısıyla yaklaştığı sürece spor yapmasında, idman yapmasında ve bu atletten ilham almasında hiçbir sakınca yoktur.
Kaynakça: https://childdevelopmentinfo.com/parenting/help-teenager-improve-body-image/
Türkçeye Çeviren: Fatih Özmez
