Muvaffakiyete giden yolda en çok konuşulan mahzurlardan biri imtihan tasasıdır. Lakin birçok danışanın derinlemesine değerlendirildiği terapi süreçlerinde, bu telaşın sadece imtihana dair olmadığı; altında mükemmeliyetçilik üzere daha karmaşık bir dinamiğin yattığı görülmektedir. Pekala, nitekim imtihan korkusu yaşayan bireyler, sırf imtihan sonucundan mı korkar? Yoksa “yeterince âlâ olmama” niyeti, harika olma gayreti ve yanılgı yapma korkusu bu korkuyu daha da derinleştiriyor mu?

Ayrılık tasası, çocukluk devrinde ebeveynle olan bağın direkt bir yansımasıdır. Gelişimsel olarak belli bir seviyede ayrılık tasası olağandır; lakin çok hale geldiğinde çocuğun bağımsızlık gelişimini engelleyebilir.

Freud’un çalışmaları nevroz üzerine odaklanıyor ve bu çalışmalar sayesinde sapkınlık hakkında da bilgi sahibi oluyoruz. Lacan sapkınlık hakkında sahip olduğumuz bilgiyi nevrozların tahliline borçlu olduğumuzu söylüyor. Daha sonra Lacan’ın özne üzerine geliştirdiği kanılar psikozu anlamamız için de bize bir kapı ortalar.

Tekinsiz ve tasa ortasında nasıl bir münasebet vardır? Tekinsiz, pandemi ile birlikte en çok gündeme gelen bahislerden birisi oldu. Tekinsizin psikanalizde gündem haline gelmesiyse Freud’un tıpkı isimli makalesiyle gerçekleşir. Lacan “Kaygı” seminerinde “Tekinsiz” isimli Freud’un bu makalesinin korkuyu anlamak için başvurulabilecek en değerli kaynaklardan birisi olduğunu söyler. Psikanalistlerin bu makaleye hak ettiği pahası göstermediğini söyleyerek bir tenkit de getirir.

Ebeveynlerin korkulu çocuklara karşı sergilediği ahenk davranışları — örneğin çocuğun kaygılandığı durumları büsbütün ortadan kaldırmak, onun yerine konuşmak, garanti vermek yahut daima tedbir almak — kısa vadede rahatlama sağlasa da uzun vadede tasayı besler. Zira her ahenk davranışı, çocuğa şu zımnî bildirisi verir: “Sen bu durumla tek başına baş edemezsin.” Meğer çocuk, dert veren bir durumla denetimli halde karşılaştıkça, vücudu ve zihni o hissin süreksiz olduğunu öğrenir. Ebeveynin vazifesi bu süreçte çocuğun kaçınmasını desteklemek değil, hamasetini desteklemektir. Ahenk davranışlarını azaltmak; çocuğu kendi duygusal kaslarını kullanmaya teşvik eder. Bu, onu birdenbire zorlamaktan çok, küçük adımlarla “dayanabilme” kapasitesini artırmak manasına gelir. Bir mühlet sonra çocuk, dışarıdaki tehditleri değil, içindeki gücü fark etmeye başlar. Tasanın yönetilmesinde emel, çocuğu korkusuz yapmak değil; korktuğunda da ilerleyebilmesini öğretmektir. Ve bu, ebeveynin adım adım ge

Çocuklukta korku olağandır; lakin çok olduğunda günlük ömrü etkileyebilir. Ebeveynler kendi dertlerini denetim etmeli, çocuklarının hislerini doğrulamalı ve gerektiğinde profesyonel dayanak almalıdır.