Çocukken yaşadığımız ihmal, kırıcı kelamlar ve ilgisizlik; yıllar geçse de içimizde bir yaralı çocuk olarak kalır. Büyüdüğümüzde gülümseriz, çalışırız ancak kimse bilmez ki, bir sözle ürken ve görülmek isteyen o çocuk hâlâ içimizdedir. Sevilmeyi ararken insanları uzaklaştırmamız, memnunluktan korkmamız, daima güçlü görünmeye çalışmamız ve sebepsiz öfkelerimiz; aslında o yalnız çocuğun sesidir. Güzelleşmek geçmişi unutmak değil, ona “Artık ben buradayım, yalnız değilsin” diyebilmektir. Vakitle o çocuğa şefkat gösterdikçe, bize güvenmeyi öğrenir ve hayat yavaş yavaş hafifler. Güzelleşmenin birinci adımı, kendine ve geçmişine şefkat göstermektir. Zira yaraları biz açmadık fakat uygunlaştırmak artık bizim elimizde.

“Söylediklerinize dikkat edin, niyetlerinize dönüşür, Niyetlerinize dikkat edin, hislerinize dönüşür, Hislerinize dikkat edin, davranışlarınıza dönüşür, Davranışlarınıza dikkat edin, alışkanlıklarınıza dönüşür, Alışkanlıklarınıza dikkat edin, değerlerinize dönüşür, Değerlerinize dikkat edin, karakterinize dönüşür, Karakterinize dikkat edin, bahtınıza dönüşür.” Gandi’ye nazaran; “düşüncelerimiz yazgımızdır.” Zati çok evvelden Mevlânâ da tıpkı şeyi söylememiş miydi? “Kardeşim sen fikirden ibaretsin. Geri kalan et ve kemiksin. Gül düşünürsün, gülistan olursun. Diken düşünürsün, dikenlik olursun.” Bilenler bunu bu türlü söylüyor; niyetlerimiz kaderimizdir! Yaşadığımız her şeyin temel kaynağı düşüncelerimizdir! Avusturyalı düşünür Ludwig Wittgenstein “Tractatus” isimli yapıtında “düşünce”yi “tasarım” olarak kabul edip şöyle yazıyor; “Olguların mantıksal tasarımı, niyettir.’’ “Bir olgu bağlamının düşünebilir olması şu demektir: Biz onun bir dizaynını kurabiliriz.”

En son ne vakit bir şiiri alay ederek ya da utanarak değil de gerçekten içinizde bir yerlerde kimi kesimleri tamamladığını hissederek okudunuz? Ne vakit bir sevgi sözcüğünü gerçek manasıyla hitabınıza kattınız? Ne vakit birinin görünüşünden evvel size nasıl hissettirdiğiyle ilgilendiniz? Verdiğiniz karşılıklardan hoşnut değilseniz tahminen de gaddarlaşmadınız, yalnızca topluca sürüklendiğimiz bir duygusal krizin ortasında (hepimiz gibi) rotasız kaldınız.

Kendine ziyan verme (KZV), bireyin kendine fizikî olarak ziyan verdiği lakin birden fazla vakit vefat gayesi taşımayan bir davranış biçimidir. Bu davranış dışarıdan anlaşılması güç olabilir; lakin içeride çok ağır ve düzenlenemeyen hislerin bir dışavurumudur. KZV’nin gayesi ekseriyetle acıyı denetim etmek, duygusal boşluğu doldurmak, kendini cezalandırmak ya da yardım davetinde bulunmaktır.

Terapötik süreçte danışan, sadece mevcut yaşantılarını değil; geçmişteki ilişkisel tecrübelerini, duygusal kalıplarını ve bilinçdışı beklentilerini de seans odasına taşır. Bu transfer, birçok vakit terapiste yönelen hisler aracılığıyla görünür hale gelir. Transfer, danışanın geçmişteki kıymetli figürlerle olan bağlantılarından kaynaklanan his ve fikirleri terapiste yansıtmasıdır. Terapist, bu yansımaları manalandırarak hem süreci derinleştirir hem de danışana içgörü kazandırır.

Yas, bir kaybın akabinde ortaya çıkan doğal bir duygusal yansıdır. Lakin bu reaksiyon sadece ıstırapla hudutlu değildir. Yas süreci, bireyin içsel dünyasında birçok katmandan oluşur: inkâr, öfke, pazarlık, depresyon ve kabullenme üzere klasik evrelerin ötesinde, kimliğin tekrar tanımlanmasını da içerir. Kayıp sonrası birey sırf sevdiği birini değil, birebir vakitte bir rolünü, bağlantı biçimini ve hatta kendine dair bir manası da kaybedebilir.