Gereksinimler, bireylerin fizikî, ruhsal ve toplumsal açıdan sağlıklı ve istikrarlı bir halde gelişebilmeleri için gerekli olan temel şartlar olarak tanımlanır. Abraham Maslow, bu ihtiyaçları hiyerarşik bir tertip içinde ele almış ve fizyolojik, güvenlik, sevgi ve aidiyet, saygınlık ile kendini gerçekleştirme olmak üzere beş temel kategoriye ayırmıştır (Maslow, çev. Gündüz, 2001).
Kronik hastalıklar kelam konusu olduğunda ihtiyaç; bireyin kâfi hayat kalitesine, kabul edilebilir seviyede toplumsal bağımsızlığa sahip olması ve bunu sürdürebilmesi manasına gelir. Kronik ruhsal bozukluğu olan bireyler açısından ise ihtiyaç, fizikî ve psikososyal kayıplar nedeniyle bakım, dayanak ve kâfi hizmete erişim gereksinimi olarak tanımlanır. Bu ihtiyaçlar, bireyin hastalığının cinsine, yeti yitimine, karşılaştığı ferdi, ailesel ve toplumsal şartlara nazaran değişiklik gösterir. Ayrıyeten hastalık sürecinin farklı devirlerinde de ihtiyaçların niteliği ve önceliği değişebilir (Grinshpoon & Ponizovsky, 2008; Wiersma ve ark., 2009). Bu durum, kronik ruhsal hastalığı olan bireylerin muhtaçlıklarının öbür bireylere kıyasla daha özel ve şahsileştirilmiş olduğunu ortaya koyar (Hansson ve ark., 2003; Joska & Flisher, 2005).
Bilişsel, toplumsal ve fonksiyonel marifetlerde yaşanan kayıplar, bu bireylerin günlük ömrü sürdürebilmeleri için ek takviyelere gereksinim duymasına yol açar (Olivas ve ark., 2013). Topluma uyumlarının sağlanması ve ömür kalitelerinin yükseltilmesi gayesiyle hem aile bireylerinin hem de ruh sıhhati profesyonellerinin bütüncül bakım sunması gereklidir (Lasalvia ve ark., 2012). Bu noktada, bilhassa yüz yüze hizmete erişimde zahmet yaşayan bireyler için çevrim içi (online) terapi, danışmanlık ve dayanak kümeleri, bakım süreçlerini kolaylaştırarak ihtiyaçların karşılanmasında değerli bir rol oynamaktadır. Online terapi, coğrafik manileri ortadan kaldırarak uzman takviyesini daha ulaşılabilir kılmakta ve bireylerin psikososyal ihtiyaçlarını vaktinde karşılayabilmektedir.
Araştırmalar, kronik ruhsal bozukluğu olan bireylerin toplumsal ilgiler, fizikî sıhhat durumu, hastalık ve tedavi hakkında bilgi, gündüz aktiviteleri ve ruhsal dayanak üzere pek çok alanda ihtiyaçlarının gereğince karşılanmadığını göstermektedir. Online terapi usulleri, bu alanlarda eksiklik yaşayan bireylere esnek, daima ve şahsa özel bir dayanak sunarak, klâsik yollara kıymetli bir alternatif oluşturmaktadır. Ayrıyeten bu ihtiyaçlar; yaş, cinsiyet, etnik köken, hastalık tanısı, hastalık mühleti, yatış sayısı üzere sosyo-demografik faktörlerin yanı sıra, sosyo-ekonomik durum, fonksiyonellik seviyesi ve semptom şiddeti üzere değişkenlerden etkilenmektedir.
Kaynakça: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/739638
Yazarlar: Gülsüm Zekiye TUNCER, Zekiye Çetinkaya DUMAN
