Şema Terapi’nin maksadı nedir?
Şema terapinin emeli kişinin şimdiki yaşadığı problemlerle erken devir yaşantılarının irtibatını kurarak güzelleşmenin sağlanmasıdır. Erken devirde yaşadılarımızın oluşturduğu katı inançların şimdiki bize tesirini görmek, içimizdeki sıhhatsiz tarafları farketmek ve bu doğrultuda sağlıklı yetişkin tarafımızı geliştirmektir. Yani kişinin sorunlarıyla kalıcı bir biçimde baş edebilmesini sağlamak ismine sıhhatsiz taraflarını devre dışı bırakıp onlara uzun vaadede âlâ gelecek İçindeki çocuğa bakım verebilecek sağlıklı yetişkİn taraflarını geliştirmektir.
Şema Terapinin öteki terapilerden farkı nedir?
Şema terapi, bir ayağı bağlanma kuramına dayanan, tıpkı vakitte bilişsel davranışçı terapinin geliştirilmesiyle oluşmakla birlikte dinamik terapilerin tesirini de barındıran bir ekoldür. Aslında baktığımızda pek çok ekolden bir kesim alarak Young ve arkadaşları bütünleştirici bir ekol oluşturmuşlardır. Sürece Bilişsel Davranışçı Terapiyle başlayan Young hem Bilişsel Davranışçı Terapinin hem de başka ekollerin eksik kaldığı noktaları tamamlayarak şema terapiyi oluşturmuştur. Şema terapi bilişsel, davranışsal teknikleri kullanmakla birlikte Bilişsel Davranışçı Terapiden farklı olarak geçmiş tecrübelere daha çok değinme ve bunlar üzerine çalışma, yaşantısal tekniklere yük verme, sorunları temeline inerek çözme biçimiyle ayrılma gösterir. Şema Terapinin kıymet verdiği ve bilhassa terapi süreçlerinde ele alınan husus erken hayat tecrübeleridir. Yani bilhassa Bilişsel Terapinin yetişkin terapilerinde eksik kaldığı erken devirde yaşantılarımızı, hislerimizi çalışmayı maksatlar. Problemleri yüzeysel çalışmaktan çok temel inerek çözümlemeye çalışır böylece hem karmaşık problemlemleri daha kolay çözümleme talihi bulur hem de nüks oranlarını minumum düzeye indirir.
Şema terapi hangi sorunlarla çalışır?
Şema terapi pek çok ruhsal sorunun tahliline yardımcı olur. Borderline kişilik bozukluğu, narsistik kişilik bozukluğu, okb, bipolar üzere kişilik bozukluğuyla çalışmakla birlikte depresyon, anksiyete, panik bozukluk üzere sorunlarla de çalışır. Bilhassa eş vakitli görülen karmaşık birçok sorunun tahliline yardımcı olmaktadır.
Şema terapide hangi teknikler kullanılır?
Şema terapi gereksinime nazaran bilişsel, davranışsal ve dinamik terapilerde kullanılan teknikleri kullanmakla birlikte kendisine has yaşantısal teknikleri de kullanır. Yaşantısal teknikler bizim şemalarımıza ulaşma, onları tetikleyip çalışma imkanı sunar. Böylece geçmiş yaşantılarımızla duygusal olarak ilişki kurabiliriz. Bu formda de sağlıklı yetişkinin gelişmesi için çalışmalar yaparız. Yaşantısal tekniklerden kimileri; imgeleme, boş sandalye tekniği, mektup yazma vb.
Şema Terapi ne kadar sürer?
Şema terapi başka ekollere göre daha uzun soluklu bir terapi ekolüdür. Bunun nedeni sorunu temelden başlayarak ele almasıdır. Bugünkü davranışlarımızı geçmişle köprü kurarak çözümlemesi, bir yetişkin için kısa sürecek bir tecrübe değildir. Sağlıklı yetişkin taraflarını geliştirdiği için hem sorunla kalıcı bir halde baş etmelerine imkan sağlamak sorunun tekrarlanmasını riskini azaltmış olur. Bu da terapi sürecinin tesirini gösterir. Bireye ve soruna nazaran değişmekle birlikte derinlemesine bir tahlil için birden fazla vakit 1 yılı gözden çıkartmak gerekir.
Psk.Dan.Büşra Yıldırım
Kaynak:
KARAOSMANOĞLU, H. A., & ŞAŞIOĞLU, M. (2015). Kişilik bozuklukları tedavisinde Şema Terapi. Turkiye Klinikleri Psychiatry-Special Topics, 8(4), 30-37.
Young, J. E., Klosko, J. S., Karaosmanoğlu, H. A., Tuncer, E., Kohen, S., & Güler, D. (2012). Hayatı yine keşfedin. Psikonet.
